Çifte Vatandaşların Türkiye’de Miras Hakları

Çifte vatandaşlık, Türkiye’de mirasçı olmaya veya miras payı almaya engel değildir. Bir kişinin hem Türk hem de yabancı ülke vatandaşı olması, yasal miras payını azaltmaz ve onu diğer mirasçılardan daha düşük bir konuma getirmez.

Ancak çifte vatandaşlık bulunan miras dosyalarında önemli bir ayrım yapılmalıdır: Çifte vatandaş olan kişi mirasbırakan mı, yoksa mirasçı mı? Uygulanacak hukukun belirlenmesinde çoğu zaman mirasçının değil, vefat eden kişinin vatandaşlığı önem taşır.

Hangi Vatandaşlık Esas Alınır?

Bir kişinin birden fazla vatandaşlığı bulunuyorsa uygulanacak hukuk her durumda tarafların istediği ülkeye göre seçilemez. Türk milletlerarası özel hukuk kuralları aşağıdaki ayrımı yapar:

• Kişi aynı zamanda Türk vatandaşıysa Türk hukuku esas alınır.
• Kişi iki veya daha fazla yabancı ülke vatandaşıysa en sıkı ilişki içinde bulunduğu devletin hukuku uygulanır.

En sıkı ilişkinin belirlenmesinde kişinin sürekli yaşadığı ülke, aile hayatı, çalışma düzeni, malvarlığı ilişkileri ve sosyal bağları değerlendirilebilir.

Dört Farklı Çifte Vatandaşlık Senaryosu

Çifte Vatandaş Mirasbırakanın Türkiye’deki Malları

Mirasbırakan hem Türk hem de başka bir ülkenin vatandaşıysa Türk mahkemelerindeki miras incelemesinde Türk vatandaşlığı esas alınır. Eşin, çocukların, anne ve babanın mirasçılığı ile saklı paylar Türk Medeni Kanunu’na göre değerlendirilebilir.

Türkiye’de bulunan taşınmazlarda sonuç daha açıktır. Ev, arsa, tarla veya iş yeri bakımından mirasbırakanın diğer vatandaşlığı dikkate alınmaksızın Türk hukuku uygulanır.

Bununla birlikte yabancı ülkede bulunan taşınmaz veya banka hesabı için o ülkenin emredici miras, tapu ve vergi kuralları ayrıca uygulanabilir. Türkiye’de alınan kararın yabancı ülkede doğrudan işlem görüp görmeyeceği ayrıca araştırılmalıdır.

Çifte Vatandaş Mirasçının Payı Değişir mi?

Hayır. Mirasçının ikinci bir vatandaşlığa sahip olması ona daha fazla veya daha az miras payı verilmesine neden olmaz.

Örneğin Türk vatandaşı bir kişinin biri yalnızca Türk, diğeri Türk ve Alman vatandaşı olan iki çocuğu varsa çocuklar vatandaşlıklarına göre farklı pay almaz. Aynı mirasçılık derecesindeki çocuklar, aksini gerektiren başka bir hukuki durum yoksa eşit haklara sahiptir.

Benzer şekilde yabancı vatandaşlığın sonradan kazanılması, daha önce doğmuş mirasçılık hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Çok Vatandaşlık Kaydının Güncel Olması Neden Önemlidir?

Türk vatandaşının başka bir devlet vatandaşlığını kazanması hâlinde bu durum nüfus aile kütüğüne işlenebilir. Çok vatandaşlık kaydının güncel olması, yabancı pasaport ile Türk kimlik kayıtlarının aynı kişiye ait olduğunun belirlenmesini kolaylaştırır.

Özellikle yabancı ülkede farklı soyadı kullanan kişilerde şu belgeler gerekebilir:

• Türk kimlik kartı ve yabancı pasaport,
• Çok vatandaşlık kaydını gösteren nüfus belgesi,
• İsim denklik belgesi,
• Evlilik veya boşanma belgesi,
• Doğum ve aile kayıtları,
• Usulüne uygun tercüme ve tasdik belgeleri.

Belgelerdeki isim farklılıkları açıklanmazsa veraset ilamı, banka ödemesi veya tapu intikali sırasında ek belge istenebilir.

Mavi Kart Sahibi Olmak Çifte Vatandaşlık mıdır?

Hayır. Mavi Kart sahibi kişi güncel olarak Türk vatandaşı değildir. Bu statü, doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere ve kanunda belirtilen altsoylarına belirli haklar sağlar.

Mavi Kartlılar, kanundaki istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan birçok haktan yararlanmaya devam eder. Ancak miras dosyasında Mavi Kartlı kişi ile hem Türk hem yabancı ülke vatandaşı olan kişi aynı hukuki statüde değerlendirilmemelidir.

Çifte Vatandaşlar Veraset İlamını Nasıl Alır?

Veraset ilamı, mirasçıların kim olduğunu ve paylarını gösterir. Dosyada yabancı aile kayıtları, farklı vatandaşlıklar veya yabancı ülkede düzenlenmiş belgeler bulunuyorsa sulh hukuk mahkemesine başvurulması gerekebilir.

Başvuruda genel olarak şu belgeler kullanılır:

• Ölüm belgesi,
• Mirasbırakanın Türk ve yabancı kimlik kayıtları,
• Mirasçıların kimlik ve pasaportları,
• Nüfus ve aile kayıtları,
• Doğum ve evlilik belgeleri,
• Varsa vasiyetname veya miras sözleşmesi,
• Yabancı belgeler için apostil veya konsolosluk tasdiki,
• Noter onaylı Türkçe tercümeler.

Mirasbırakanın iki yabancı vatandaşlığı bulunuyorsa mahkeme, hangi devletle daha sıkı ilişkili olduğunu araştırabilir. Mirasbırakan aynı zamanda Türk vatandaşıysa vatandaşlık bağlantısı bakımından Türk hukuku esas alınır.

Türkiye’deki Taşınmazın İntikali

Veraset ilamı alındıktan sonra taşınmazın mirasçılar adına geçirilmesi için Web Tapu veya tapu müdürlüğü üzerinden başvuru yapılabilir. Başvuruyu mirasçılardan biri başlatabilir.

Tapu intikalinde kimlik belgesi, veraset ilamı, temsil varsa vekâletname ve bina niteliğindeki taşınmazlarda DASK poliçesi istenebilir. Yurt dışındaki mahkemelerden alınan veraset belgelerinin Türk mahkemelerince onaylanması gerekebilir.

Mirasçı aynı zamanda Türk vatandaşıysa Türk vatandaşlık ve nüfus kayıtlarının doğru olması önemlidir. Yabancı pasaporttaki kimlik bilgileri farklıysa isim ve kişi eşleştirmesi yapılmalıdır.

Yurt Dışındaki Miras İçin Türkiye’de İşlem Yapmak Yeterli midir?

Hayır. Çifte vatandaşın farklı ülkelerde malvarlığı varsa her ülkenin miras, tapu, banka ve vergi işlemleri ayrı yürütülebilir.

Türkiye’den alınan veraset ilamının yabancı ülkede kullanılabilmesi için apostil, tercüme, tanıma veya o ülkeden ayrıca miras belgesi alınması gerekebilir. Aynı şekilde yabancı ülkede alınan belge Türkiye’de doğrudan geçerli olmayabilir.

Bu nedenle tek bir veraset belgesinin bütün ülkelerdeki malvarlığını otomatik olarak intikal ettireceği düşünülmemelidir.

Veraset ve İntikal Vergisi Nasıl Uygulanır?

Türkiye’de bulunan malların miras yoluyla geçmesi, mirasbırakanın veya mirasçının ikinci vatandaşlığına bakılmaksızın veraset ve intikal vergisinin konusuna girebilir.

Ayrıca Türk vatandaşlarına ait yurt dışındaki mallar da belirli şartlarda Türkiye’de veraset ve intikal vergisi kapsamında değerlendirilebilir. Bu nedenle hem Türk hem yabancı ülke vatandaşlığı bulunan kişilerin yurt dışındaki mirasları için iki ülkenin vergi kuralları birlikte incelenmelidir.

Mirasçılar veraset ve intikal vergisi beyannamesini birlikte veya miras payları oranında ayrı ayrı verebilir. Yabancı ülkede bulunan mirasçılar için konsolosluk üzerinden işlem yapılması da mümkün olabilir.

Çifte Vatandaşların Dikkat Etmesi Gerekenler

• Mirasbırakanın ölüm tarihindeki vatandaşlık durumu doğrulanmalıdır.
• Türk nüfus kaydı ile yabancı pasaport bilgileri karşılaştırılmalıdır.
• Türkiye’deki taşınmazlar ile yurt dışındaki mallar ayrı değerlendirilmelidir.
• Yabancı mahkeme ve veraset belgelerinin geçerliliği kontrol edilmelidir.
• Her iki ülkedeki vergi yükümlülükleri araştırılmalıdır.
• Mavi Kart ile çifte vatandaşlık birbirine karıştırılmamalıdır.

Kısa Sorularla Çifte Vatandaşlık ve Miras

Çifte vatandaş olmak miras payını değiştirir mi?

Hayır. Vatandaşlık sayısı miras payını artırmaz veya azaltmaz.

Hem Türk hem yabancı vatandaş olan mirasbırakana hangi hukuk uygulanır?

Vatandaşlık esasına göre yapılacak belirlemede Türk hukuku uygulanır. Türkiye’deki taşınmazlar da her durumda Türk hukukuna tabidir.

İki yabancı vatandaşlığı bulunan mirasbırakan için hangi hukuk uygulanır?

Mirasbırakanın daha sıkı ilişki içinde bulunduğu devletin hukuku araştırılır.

Yabancı pasaporttaki soyadı farklıysa miras alınabilir mi?

Evet. Ancak iki kaydın aynı kişiye ait olduğunu gösteren isim denklik, evlilik veya nüfus belgeleri gerekebilir.

Mavi Kart sahibi kişi çifte vatandaş sayılır mı?

Hayır. Mavi Kart sahibi, Türk vatandaşlığından çıkma izniyle ayrılmış kişidir ve özel bir hukuki statüye sahiptir.

Türkiye’deki taşınmaza yabancı ülke hukuku uygulanabilir mi?

Hayır. Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır.

Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Uygulanacak hukuk; çifte vatandaş olan kişinin mirasbırakan veya mirasçı olmasına, ölüm tarihindeki vatandaşlıklara, malvarlığının bulunduğu ülkeye ve uluslararası sözleşmelere göre belirlenmelidir.