Geri Gönderme Merkezinden Nasıl Çıkılır?

Geri gönderme merkezinden çıkabilmek için öncelikle yabancı hakkında verilen idari gözetim kararının hukuki dayanağı incelenmelidir. İdari gözetim; sınır dışı işlemleri devam ederken yabancının geri gönderme merkezinde tutulmasına ilişkin idari bir tedbirdir.

Geri gönderme merkezinde bulunmak, kişinin mutlaka kısa süre içinde sınır dışı edileceği anlamına gelmez. İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Ayrıca valilik tarafından yapılan aylık değerlendirmede gözetimin devamına ihtiyaç kalmadığı belirlenirse yabancı serbest bırakılarak alternatif yükümlülüklere tabi tutulabilir.

Geri Gönderme Merkezinden Çıkmak Mümkün mü?

Evet. İdari gözetimin hukuki şartları bulunmuyorsa, sonradan ortadan kalkmışsa veya gözetimin devamı ölçüsüz hâle gelmişse kararın kaldırılması mümkündür.

Geri gönderme merkezinden çıkış başlıca şu yollarla gerçekleşebilir:

• İdari gözetim kararının valilik tarafından kaldırılması,
• Sulh ceza hâkimliğinin idari gözetimi hukuka aykırı bulması,
• İdari gözetim yerine alternatif yükümlülük uygulanması,
• Sınır dışı işleminin tamamlanması,
• Yabancının gönüllü geri dönüş sürecinden yararlanması.

İdari Gözetim Kararına Nasıl İtiraz Edilir?

İdari gözetim altında bulunan yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Başvuru doğrudan hâkimliğe yapılabileceği gibi geri gönderme merkezi yönetimine veya ilgili idari makama da teslim edilebilir. Bu konuyla bağlantılı olarak İnterpol Avukatı başlıklı içeriği de inceleyebilirsiniz.

Sulh ceza hâkimliğinin başvuruyu beş gün içinde sonuçlandırması gerekir. Başvurunun yapılması idari gözetimi kendiliğinden durdurmaz. Yabancı, karar verilinceye kadar geri gönderme merkezinde tutulmaya devam edebilir.

Hangi Gerekçelerle Serbest Bırakılma Talep Edilebilir?

Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Sulh ceza hâkimliği başvurusunda aşağıdaki gerekçeler ileri sürülebilir:

• Kaçma veya kaybolma riskinin bulunmaması,
• Yabancının sabit ve doğrulanabilir bir adresinin olması,
• Türkiye’de güçlü aile bağlarının bulunması,
• Kimlik ve seyahat belgelerinin idareye sunulmuş olması,
• Yabancının sınır dışı işlemleri konusunda idareyle iş birliği yapması,
• İdari gözetimin devamını gerektiren koşulların ortadan kalkması,
• Sağlık durumunun geri gönderme merkezinde tutulmaya uygun olmaması,
• İdari gözetim yerine daha hafif bir tedbirin yeterli olması,
• Gözetim kararında somut ve kişiye özel gerekçe bulunmaması.

Başvurunun kabul edilmesi için iddiaların belgeyle desteklenmesi önemlidir. Yalnızca yabancının serbest bırakılmak istediğinin belirtilmesi yeterli olmayabilir.

İdari Gözetim Süresi Ne Kadardır?

Geri gönderme merkezindeki idari gözetim süresi kural olarak altı ayı geçemez. Sınır dışı işleminin yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi ve belgeleri vermemesi nedeniyle tamamlanamaması hâlinde süre en fazla altı ay daha uzatılabilir.

İdari gözetimin devamına ihtiyaç olup olmadığı valilik tarafından her ay düzenli olarak değerlendirilmelidir. Gerekli görülürse otuz günlük süre beklenmeden de değerlendirme yapılabilir.

Azami sürenin dolması tek başına deport kararını kaldırmaz. Ancak yabancının geri gönderme merkezinde tutulmasına son verilmesi ve gerekli görülürse alternatif yükümlülük uygulanması gerekir. Sürecin ilgili yönü hakkında Deport Kararı Kaldırma sayfasında ayrıntılı bilgi bulunmaktadır.

İdari Gözetime Alternatif Yükümlülükler Nelerdir?

Geri gönderme merkezinde tutulması zorunlu görülmeyen yabancı, serbest bırakılarak bir veya birden fazla alternatif yükümlülüğe tabi tutulabilir.

• Belirli bir adreste ikamet etmek,
• Belirlenen zamanlarda bildirimde bulunmak,
• Aile temelli geri dönüş programına katılmak,
• Geri dönüş danışmanlığından yararlanmak,
• Gönüllülük esasına dayalı kamu yararına hizmetlerde görev almak,
• Teminat göstermek,
• Elektronik izlemeye tabi olmak.

Alternatif yükümlülüklerin uygulanma süresi 24 ayı geçemez. Bu yükümlülüklere uyulmaması hâlinde yabancı yeniden idari gözetim altına alınabilir.

Sabit Adres Göstermek Serbest Bırakılmayı Sağlar mı?

Sabit ve doğrulanabilir adres, kaçma riskinin bulunmadığını göstermek bakımından önemlidir. Ancak tek başına kesin serbest bırakılma sebebi değildir.

Kira sözleşmesi, tapu belgesi, aile yanında kalınacağına ilişkin belgeler ve adres sahibinin kimlik bilgileri başvuruya eklenebilir. Adresin fiilen kullanılabilir ve kamu makamlarınca doğrulanabilir olması gerekir.

Aile ve Sağlık Durumu Dikkate Alınır mı?

Türk vatandaşı eş veya çocuk, Türkiye’de devam eden eğitim, bakıma muhtaç aile bireyi ve uzun süreli yerleşik hayat gibi hususlar idari gözetimin ölçülülüğü değerlendirilirken kullanılabilir.

Ciddi hastalık, hamilelik, engellilik veya sürekli tedavi ihtiyacı varsa güncel sağlık raporları sunulmalıdır. Sağlık sorununun yalnızca belirtilmesi yerine teşhis, tedavi ihtiyacı ve geri gönderme merkezi koşullarının kişi üzerindeki etkisi belgelenmelidir.

Deport Davası Açılması Geri Gönderme Merkezinden Çıkmayı Sağlar mı?

Hayır. Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesinde dava açılması ile idari gözetim kararına itiraz farklı hukuki süreçlerdir. İdari Gözetim Kararına İtiraz içeriği, bu aşamayla bağlantılı diğer hukuki noktaları açıklar.

Deport kararına karşı açılan dava, şartları oluştuğunda sınır dışı işleminin uygulanmasını engelleyebilir. Ancak yabancının geri gönderme merkezinden çıkarılması için sulh ceza hâkimliğine idari gözetim itirazı yapılması gerekir. Ayrıca Deport Kararına İtiraz konusunda açıklanan hususlar somut olayla birlikte değerlendirilmelidir.

Benzer şekilde idari gözetimin kaldırılması da deport kararını otomatik olarak iptal etmez. Yabancı serbest bırakıldıktan sonra sınır dışı davasını ve tahdit kodu işlemlerini ayrıca takip etmelidir.

İtiraz İçin Hangi Belgeler Hazırlanmalıdır?

• İdari gözetim kararı ve tebliğ belgesi,
• Sınır dışı etme kararı,
• Pasaport ve yabancı kimlik belgeleri,
• Kira sözleşmesi veya sabit adres belgesi,
• Evlilik ve çocuklara ilişkin nüfus belgeleri,
• Sağlık ve tedavi raporları,
• Çalışma, eğitim veya ikamet belgeleri,
• Türkiye’deki sosyal ve aile bağlarını gösteren kayıtlar,
• Kimlik ve seyahat belgelerinin temini için yapılan başvurular.

Geri Gönderme Merkezindeki Yabancının Hakları

Geri gönderme merkezinde bulunan yabancının avukatına, yasal temsilcisine, notere ve yakınlarına erişim hakkı vardır. Telefon hizmetlerinden ve gerekli koşullarda konsolosluk temsilcileriyle görüşme imkânından yararlanabilir.

Yabancının karşılayamadığı acil ve temel sağlık hizmetleri merkezde ücretsiz sağlanır. Kişinin avukat tutacak maddi imkânı bulunmuyorsa ve talepte bulunursa Avukatlık Kanunu hükümleri çerçevesinde hukuki yardım sağlanabilir.

Geri Gönderme Merkezi Avukatı Ne Yapar?

Yabancılar hukuku alanında çalışan avukat, geri gönderme merkezinde yabancıyla görüşerek idari gözetim ve sınır dışı kararlarını inceler. Sulh ceza hâkimliğine itiraz yapar ve serbest bırakılmayı destekleyen belgeleri dosyaya sunar.

Deport kararına karşı dava süresi devam ediyorsa idare mahkemesinde ayrıca iptal davası açar. Tahdit kodu, giriş yasağı ve ikamet durumu gibi bağlantılı işlemlerin de ayrı ayrı takip edilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Geri gönderme merkezinden çıkmak için nereye başvurulur?

İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Deport kararına karşı ise idare mahkemesinde ayrı dava açılması gerekir.

Sulh ceza hâkimliği başvurusu kaç günde sonuçlanır?

Başvurunun beş gün içinde sonuçlandırılması gerekir. Başvuru, idari gözetimi kendiliğinden durdurmaz.

İtiraz reddedilirse tekrar başvuru yapılabilir mi?

Evet. İdari gözetim şartlarının ortadan kalktığı veya değiştiği yeni belgelerle ortaya konulursa yeniden sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.

Geri gönderme merkezinde en fazla ne kadar kalınabilir?

İdari gözetim kural olarak altı ayı geçemez. Yabancının iş birliği yapmaması veya doğru bilgi ve belge vermemesi nedeniyle işlemler tamamlanamıyorsa süre en fazla altı ay daha uzatılabilir.

Sabit adres göstermek yeterli midir?

Sabit adres önemli bir delildir ancak tek başına serbest bırakılmayı garanti etmez. Kaçma riski, aile bağları, sağlık durumu ve dosyanın diğer koşulları birlikte değerlendirilir.

Geri gönderme merkezinden çıkınca deport kararı kalkar mı?

Hayır. İdari gözetimin sona ermesi yalnızca merkezde tutulmayı bitirir. Sınır dışı etme kararı, tahdit kodu ve giriş yasağı için ayrıca hukuki işlem yapılması gerekebilir.

Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İdari gözetim, deport kararı ve giriş yasağı birbirinden farklı işlemlerdir. Uygulanacak hukuki yol kararların tebliğ tarihine, yabancının durumuna ve dosyadaki somut gerekçelere göre belirlenmelidir.