Türkiye’de Deport Kararı Alan Yabancılar Ne Yapmalı?

Türkiye’de deport kararı alan yabancı, öncelikle sınır dışı etme kararının bir örneğini ve tebliğ belgesini temin etmelidir. Çünkü karara karşı idare mahkemesinde dava açılması için tebliğ tarihinden itibaren yalnızca yedi günlük süre bulunmaktadır.

Deport kararı, geri gönderme merkezinde tutulma, idari gözetim, tahdit kodu ve Türkiye’ye giriş yasağı birbirinden farklı işlemlerdir. Bu nedenle yabancının yalnızca sınır dışı kararına değil, dosyasındaki diğer idari kayıtlara karşı da ayrı başvuru yapması gerekebilir.

Deport Kararı Nedir?

Deport veya sınır dışı etme kararı, yabancının Türkiye’den çıkarılmasına yönelik idari işlemdir. Vize ya da ikamet izni ihlali, izinsiz çalışma, sahte belge kullanımı, kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından tehdit oluşturma gibi kanunda belirtilen sebeplerle alınabilir.

Kararın gerekçesiyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilmesi gerekir. Yabancı avukatla temsil edilmiyorsa itiraz yöntemi ve başvuru süresi hakkında bilgilendirilmelidir.

Deport Kararı Alan Yabancı İlk Olarak Ne Yapmalı?

Deport Kararına İtiraz Süresi Kaç Gündür?

Sınır dışı etme kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Başvuruyu yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı yapabilir.

Dava açıldığının sınır dışı kararını veren idari makama da bildirilmesi gerekir. İdare mahkemesinin başvuruyu kanunen on beş gün içinde sonuçlandırması öngörülmüştür ve mahkemenin verdiği karar kesindir.

Yabancının kendi rızasıyla Türkiye’den ayrılması dışında, yedi günlük dava süresi içinde ve süresinde dava açılmışsa yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı işlemi uygulanmaz.

Deport Kararına Hangi Gerekçelerle İtiraz Edilebilir?

İtiraz gerekçeleri yabancının kişisel durumu ve sınır dışı kararının dayanağına göre değişir. Başlıca iptal nedenleri şunlardır:

• Kararın kişiye özel, açık ve somut gerekçe içermemesi,
• Kamu düzeni veya kamu güvenliği iddiasının belgeyle desteklenmemesi,
• Vize ya da ikamet ihlali hesabının hatalı yapılması,
• Yabancı hakkındaki adli bilgilerin yanlış veya güncelliğini kaybetmiş olması,
• Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı bulunması,
• Kararın aile ve özel hayata ölçüsüz müdahale oluşturması,
• Yabancının sınır dışı edilemeyecek kişiler arasında bulunması,
• Gönderilecek ülkede ölüm, işkence veya kötü muamele riski bulunması.

Yabancının Türk vatandaşı eşi veya çocuğunun bulunması deport kararını otomatik olarak kaldırmaz. Ancak aile hayatı, çocuğun üstün yararı ve Türkiye’de kurulan sosyal bağlar kararın ölçülülüğü değerlendirilirken dikkate alınabilir.

Kimler Sınır Dışı Edilemez?

Kanunda sınır dışı etme sebebi bulunsa bile bazı yabancılar hakkında deport kararı alınamaz veya mevcut karar uygulanamaz. Bu koruma her kişi için ayrı değerlendirilir.

• Gönderileceği ülkede ölüm cezası, işkence veya insanlık dışı muamele riski bulunanlar,
• Ciddi sağlık sorunu, ileri yaş veya hamilelik nedeniyle seyahati riskli olanlar,
• Hayati tedavisi devam eden ve gönderileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar,
• İnsan ticareti mağduru destek programından yararlananlar,
• Tedavileri tamamlanıncaya kadar fiziksel, psikolojik veya cinsel şiddet mağdurları.

Kötü muamele riski ileri sürülüyorsa genel ülke bilgileriyle yetinilmemelidir. Kişinin siyasi faaliyetleri, geçmiş gözaltıları, hakkında yürütülen soruşturmalar, sağlık durumu ve bireysel riskleri belgelerle açıklanmalıdır.

Geri Gönderme Merkezinde Bulunan Yabancı Ne Yapmalı?

Geri gönderme merkezinde bulunan yabancı hakkında çoğunlukla hem sınır dışı etme hem de idari gözetim kararı vardır. Bu iki karara karşı farklı mercilere başvurulur.

• Deport kararına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılır.
• İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulur.

Sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuru idari gözetimi kendiliğinden durdurmaz. Hâkimliğin başvuruyu beş gün içinde sonuçlandırması gerekir. Şartların değişmesi veya yeni belgelerin ortaya çıkması hâlinde yeniden başvuru yapılabilir.

Sabit adres, Türkiye’deki aile bağları, kimlik ve seyahat belgelerinin teslim edilmesi, ciddi sağlık sorunu ve kaçma riskinin bulunmaması serbest bırakılma talebinde kullanılabilir.

Geri Gönderme Merkezinden Çıkmak Deport Kararını Kaldırır mı?

Hayır. İdari gözetimin kaldırılması yalnızca yabancının geri gönderme merkezinde tutulmasını sona erdirir. Deport kararı, Türkiye’ye giriş yasağı ve tahdit kodları devam edebilir.

Benzer şekilde deport kararına dava açılması da yabancının geri gönderme merkezinden otomatik olarak çıkarılmasını sağlamaz. İdari gözetim için sulh ceza hâkimliğine ayrıca başvurulmalıdır.

Tahdit Kodu ve Giriş Yasağı Kontrol Edilmelidir

Sınır dışı kararı alan yabancı hakkında vize ihlali, izinsiz çalışma, kamu düzeni veya başka bir sebeple tahdit kodu ve Türkiye’ye giriş yasağı oluşturulabilir.

Deport kararının iptal edilmesi bütün tahdit kodlarını kendiliğinden silmeyebilir. Kodun hukuki dayanağı araştırılarak Göç İdaresi Başkanlığına kaldırma başvurusu yapılması veya idare mahkemesinde ayrı dava açılması gerekebilir.

Ödenmemiş idari para cezaları veya kamu tarafından karşılanan seyahat masrafları da yeniden girişte sorun oluşturabilir. Borcun türü ve güncel tutarı resmî kayıtlardan kontrol edilmelidir.

Deport Kararına İtiraz İçin Gerekli Belgeler

• Sınır dışı etme kararı ve tebliğ belgesi,
• İdari gözetim kararı,
• Pasaport ve yabancı kimlik belgeleri,
• İkamet veya çalışma izni kayıtları,
• Evlilik ve çocuklara ilişkin aile belgeleri,
• Kira sözleşmesi veya sabit adres belgesi,
• Sağlık ve tedavi raporları,
• Beraat ve diğer adli kararlar,
• Gönderilecek ülkedeki riski gösteren belgeler.

Deport Kararı Alan Yabancılar İçin Avukat Desteği

Yabancılar hukuku alanında çalışan avukat, deport kararının gerekçesini ve tebliğ tarihini inceleyerek yedi günlük süre içinde iptal davası açabilir. Yabancı geri gönderme merkezindeyse idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine ayrıca başvurabilir.

Avukat aynı zamanda tahdit kodlarını, giriş yasağını, adli dosyaları ve yabancının ikamet durumunu birlikte değerlendirir. Dava süresinin kısa olması nedeniyle hukuki incelemenin tebligattan hemen sonra yapılması önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Deport kararı alan yabancı kaç gün içinde dava açmalıdır?

Sınır dışı etme kararının tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılmalıdır.

Dava açılması sınır dışı işlemini durdurur mu?

Yabancının kendi rızasıyla ayrılması dışında, süresinde dava açılmışsa yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı işlemi uygulanmaz.

Deport kararı alan herkes geri gönderme merkezine götürülür mü?

Hayır. İdari gözetim için kanunda belirtilen ayrıca bir gerekçenin bulunması gerekir. Bazı yabancılara merkezde tutulmak yerine alternatif yükümlülükler uygulanabilir.

Türk vatandaşıyla evlilik deport kararını kaldırır mı?

Hayır. Ancak evlilik, aile hayatı ve çocukların durumu kararın ölçülülüğü bakımından önemli bir itiraz gerekçesi olabilir.

Deport kararı iptal edilince giriş yasağı da kalkar mı?

Her zaman değil. Giriş yasağı ve tahdit kodları ayrı işlemler olduğundan ayrıca başvuru veya dava gerekebilir.

Avukat tutacak maddi imkânı olmayan yabancı ne yapabilir?

İdari gözetim kararına karşı başvuracak ve avukatlık ücretini karşılayamayacak durumda olan yabancı, talebi hâlinde Avukatlık Kanunu kapsamında hukuki yardım isteyebilir.

Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Deport kararı, idari gözetim, tahdit kodu ve giriş yasağı farklı işlemlerdir. İzlenecek yol kararın gerekçesine, tebliğ tarihine, yabancının statüsüne ve gönderileceği ülkedeki koşullara göre belirlenmelidir.