Türkiye’de Aile İkamet İzni Başvurusu Nasıl Yapılır?

Türkiye’de aile ikamet izni başvurusu, yabancı eşin veya belirli şartları taşıyan yabancı çocukların aile birliği amacıyla Türkiye’de yasal olarak kalmasını sağlar. Başvuru, Göç İdaresi Başkanlığının e-İkamet sistemi üzerinden başlatılır. Bu konuyla bağlantılı olarak Yabancılar Hukuku başlıklı içeriği de inceleyebilirsiniz.

Aile ikamet izninde yalnızca başvuru sahibinin değil, “destekleyici” olarak adlandırılan eşin veya ebeveynin de gelir, sağlık sigortası, adres ve adli sicil şartlarını taşıması gerekir.

Aile İkamet İzni Nedir?

Aile ikamet izni, Türkiye’de bulunan belirli kişilerin yabancı aile üyelerine verilen ikamet izni türüdür. Aile ikamet izni her defasında en fazla üç yıl süreyle düzenlenebilir. Ayrıca İkamet İzni Reddedilen Yabancılar İçin Hukuki Yollar konusunda açıklanan hususlar somut olayla birlikte değerlendirilmelidir.

Destekleyici yabancıysa verilen iznin süresi, destekleyicinin ikamet veya çalışma izni süresini aşamaz. Yabancıların Türkiye’de Çalışma ve İkamet İzni Süreçleri içeriği, bu aşamayla bağlantılı diğer hukuki noktaları açıklar.

Kimler Aile İkamet İzni Alabilir?

Aşağıdaki kişilerin yabancı aile üyeleri aile ikamet iznine başvurabilir:

• Türk vatandaşları,
• Mavi Kart kapsamındaki kişiler,
• Türkiye’de geçerli ikamet veya çalışma izni bulunan yabancılar,
• Mülteci veya ikincil koruma statüsü sahipleri.

Bu kişilerin aşağıdaki yabancı aile üyelerine izin düzenlenebilir:

• Yabancı eşi,
• Kendisinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğu,
• Kendisinin veya eşinin bağımlı yabancı çocuğu.

Birden fazla eşle evlilik hâlinde eşlerden yalnızca biri aile ikamet izni alabilir. Ancak diğer eşlerden olan çocukların da şartları taşımaları hâlinde başvuru yapması mümkündür. Sürecin ilgili yönü hakkında Türkiye’de Yabancılar İçin İkamet İzni Başvurusu Rehberi sayfasında ayrıntılı bilgi bulunmaktadır.

Destekleyici Kimdir?

Destekleyici, yabancı eş veya çocuk adına aile ikamet iznine dayanak oluşturan kişidir. Türk vatandaşı eş, Türkiye’de yasal olarak yaşayan yabancı eş ya da uygun statüdeki ebeveyn destekleyici olabilir.

Bilimsel araştırma amaçlı ikamet izni veya çalışma izni bulunanlar, Mavi Kart kapsamındakiler ve Türk vatandaşlarıyla evli yabancılar bakımından bir yıllık ikamet şartına ilişkin istisnalar bulunmaktadır.

Aile İkamet İzni Başvurusu Nasıl Yapılır?

Başvuru süreci genel olarak şu adımlardan oluşur:

1. Göç İdaresi Başkanlığının e-İkamet sistemine girilir.
2. “İlk kez ikamet izni başvurusu yapıyorum” veya uygun başvuru türü seçilir.
3. Aile ikamet izni seçilerek başvuru sahibi ve destekleyici bilgileri doldurulur.
4. Başvuru formu oluşturulur ve randevu tarihi alınır.
5. Gerekli belgeler hazırlanarak randevu tarihinde ilgili İl Göç İdaresi Müdürlüğüne sunulur.
6. Harç ve ikamet izni kart bedeli ödenir.

Başvuru formundaki pasaport, telefon, e-posta, adres ve sağlık sigortası bilgilerinin doğru olması gerekir. Geçerli bir mazeret olmadan randevuya katılmayan yabancı hiç başvuru yapmamış sayılabilir.

Başvuru avukat veya yasal temsilci aracılığıyla takip edilebilir. Ancak idare, yabancının ve destekleyicinin şahsen hazır bulunmasını isteyebilir.

Başvuru Sahibinden İstenen Belgeler

• İmzalanmış ikamet izni başvuru formu,
• Pasaport veya pasaport yerine geçen belgenin fotokopisi,
• Güncel biyometrik fotoğraf,
• İkamet izni harcı ve kart bedeli makbuzları,
• Evlilik belgesi veya aile bağını gösteren resmî kayıt,
• Türkiye’de kalınacak adresi gösteren belge,
• Başvurunun niteliğine göre doğum, velayet veya bağımlılık belgeleri.

Yurt dışından alınan evlilik, doğum ve velayet belgeleri için belgenin düzenlendiği ülkeye göre apostil veya konsolosluk tasdiki gerekebilir. Belgelerin noter onaylı Türkçe tercümeleri de başvuru dosyasına eklenmelidir.

Destekleyiciden İstenen Belgeler

• Türk vatandaşıysa kimlik kartı ve nüfus kayıt örneği,
• Yabancıysa pasaport ve ikamet ya da çalışma izni belgesi,
• Gelir durumunu gösteren belgeler,
• Aile fertlerini kapsayan sağlık sigortası,
• Adli sicil kaydı,
• Yerleşim yeri ve adres kayıt belgesi,
• Adresle bağlantılı fatura, kira sözleşmesi veya tapu belgesi,
• Güncel biyometrik fotoğraf.

Gelir; maaş bordrosu, emekli aylığı, kira geliri, banka kayıtları veya düzenli kazancı gösteren diğer belgelerle açıklanabilir. İdare gerekli görürse ek bilgi ve belge isteyebilir.

Çocuklar İçin Aile İkamet İzni Başvurusu

Çocuk adına yapılacak başvuruda doğum belgesi, velayet kararı ve gerektiğinde diğer ebeveynin muvafakati istenebilir. Türkiye dışında ortak velayeti bulunan anne veya babanın başvuruya izin verdiğini gösteren belgenin sunulması gerekir.

Anne veya babadan biri vefat etmişse ölüm belgesi; boşanma varsa velayet kararı; diğer ebeveyn kayıpsa ilgili mahkeme veya resmî makam kararı dosyaya eklenmelidir.

Aile ikamet izni bulunan çocuklar, 18 yaşına kadar ayrıca öğrenci ikamet izni almadan ilk ve ortaöğretim kurumlarında eğitim görebilir.

Aile İkamet İzni Çalışma Hakkı Verir mi?

Hayır. Aile ikamet izni yabancıya Türkiye’de yaşama hakkı verir ancak tek başına çalışma hakkı sağlamaz. Yabancının Türkiye’de çalışabilmesi için ayrıca çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti alması gerekir.

Başvuru Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?

İkamet izni başvurularının, gerekli bilgi ve belgelerin eksiksiz olarak yetkili makama teslim edilmesinden itibaren en geç 90 gün içinde sonuçlandırılması öngörülmektedir.

İdarenin eksik belge istemesi hâlinde belgeler verilen süre içinde tamamlanmalıdır. İletişim bilgilerinin yanlış olması veya eksik belgelerin sunulmaması başvurunun olumsuz sonuçlanmasına neden olabilir.

Aile İkamet İzni Neden Reddedilir?

• Destekleyicinin gelir, sigorta veya adres şartlarını taşımaması,
• Aile bağının geçerli belgelerle kanıtlanamaması,
• Eşlerin birlikte yaşamadığının veya yaşama niyetinin bulunmadığının belirlenmesi,
• Evliliğin yalnızca ikamet izni almak amacıyla yapıldığının tespit edilmesi,
• Sahte veya yanıltıcı belge sunulması,
• İznin veriliş amacı dışında kullanılması,
• Başvuru sahibi hakkında geçerli sınır dışı etme veya Türkiye’ye giriş yasağı bulunması.

Ret, iptal veya uzatmama kararı yabancıya, yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Hukuka aykırı kararlar için idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava süresi tebliğ tarihine göre hesaplandığından tebligat belgesi saklanmalıdır.

Boşanma veya Destekleyicinin Ölümü Hâlinde Ne Olur?

Türk vatandaşıyla evli olan ve en az üç yıl aile ikamet izniyle Türkiye’de kalan yabancı, boşanma sonrasında kısa dönem ikamet iznine geçebilir. Aile içi şiddet mağduriyetinin mahkeme kararıyla kanıtlanması hâlinde üç yıllık süre şartı aranmaz.

Destekleyicinin ölmesi durumunda, destekleyiciye bağlı aile ikamet izniyle Türkiye’de bulunan yabancı süre şartı aranmadan kısa dönem ikamet izni talep edebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Aile ikamet izni kaç yıllık verilir?

Her defasında en fazla üç yıl verilebilir. Destekleyici yabancıysa izin süresi destekleyicinin ikamet izni süresini aşamaz.

Türk vatandaşıyla evlenen yabancı otomatik olarak ikamet izni alır mı?

Hayır. Evlilik başvuru hakkı sağlar ancak gelir, sigorta, adres ve gerçek aile birliği şartlarının karşılanması gerekir.

Aile ikamet izni için gelir şartı nedir?

Destekleyicinin toplam geliri asgari ücretten az olmamalı ve ailedeki her fert için asgari ücretin en az üçte biri kadar gelir bulunmalıdır.

Yurt dışında yapılan evlilik Türkiye’de geçerli midir?

Usulüne uygun düzenlenen evlilik belgesi kullanılabilir. Belge için apostil veya tasdik ile noter onaylı Türkçe tercüme gerekebilir.

Aile ikamet izniyle çalışılabilir mi?

Hayır. Çalışabilmek için ayrıca çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti alınmalıdır.

Aile ikamet izni reddedilirse dava açılabilir mi?

Evet. Hukuka aykırı ret, iptal veya uzatmama kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Gerekli belgeler; destekleyicinin vatandaşlığına, başvuru sahibinin aile içindeki konumuna ve belgelerin düzenlendiği ülkeye göre değişebilir. Başvurudan önce güncel belge listesi ve kişisel hukuki durum ayrıca incelenmelidir.