Türkiye’de Vefat Eden Yabancıların Miras İşlemleri

Türkiye’de vefat eden yabancıların miras işlemleri, ölüm belgesinin düzenlenmesinden miras kalan malların hak sahiplerine geçirilmesine kadar birden fazla aşamadan oluşur. Mirasbırakanın yabancı olması, Türkiye’deki malvarlığının mirasçılara geçmesine engel değildir.

Ancak dosyada yabancı vatandaşlık bulunduğu için aile kayıtları, uygulanacak hukuk, apostil, tercüme ve yabancı ülkeden alınan belgelerin Türkiye’de kullanılması gibi ek işlemler ortaya çıkabilir.

Miras Dosyası Üç Ayrı Bölümde İncelenir

Türkiye’de vefat eden yabancının miras işlemleri tek bir başvuruyla tamamlanmaz. Süreç üç temel dosya üzerinden ilerler:

1. Ölüm ve aile kayıtları: Ölüm belgesi, pasaport, evlilik ve doğum belgeleri hazırlanır.
2. Mirasçılığın belirlenmesi: Mirasçıların kim olduğu ve payları veraset ilamıyla tespit edilir.
3. Malvarlığının intikali: Vergi beyannamesi verilir; taşınmaz, banka hesabı, araç ve şirket hisseleri mirasçılara geçirilir.

Bu üç bölümden birindeki eksiklik, diğer işlemlerin ilerlemesini engelleyebilir. Özellikle yabancı aile kayıtlarının eksik olması veraset ilamı sürecini uzatabilir.

İlk Belge: Türkiye’de Düzenlenen Ölüm Belgesi

Yabancının Türkiye’de vefat etmesi hâlinde yetkili sağlık görevlileri tarafından ölüm belgesi düzenlenir. Belge hazırlanırken ölen kişinin kimliği pasaport, yabancı kimlik belgesi veya mevcut diğer resmî kayıtlarla tespit edilir.

Ölüm belgesi, veraset ilamı, vergi ve malvarlığı intikali işlemlerinde kullanılan temel belgedir. Belgede ad, soyadı, doğum tarihi veya pasaport bilgisi yanlışsa miras işlemlerine geçilmeden önce düzeltme yapılması gerekebilir.

Mirasbırakanın vatandaşı olduğu ülkenin konsolosluğuyla iletişim kurulması da yabancı ülkedeki aile kayıtlarının güncellenmesi ve gerekli belgelerin alınması bakımından yararlı olabilir.

Türkiye’de Ölüm Gerçekleşmesi Hangi Hukukun Uygulanacağını Belirler mi?

Ölümün Türkiye’de gerçekleşmesi, mirasın tamamına doğrudan Türk hukukunun uygulanacağı anlamına gelmez. Miras kural olarak ölen kişinin millî hukukuna tabidir.

Bununla birlikte Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Ayrıca Türkiye’deki tereke mallarının kazanılması ve paylaşılması sırasında Türk hukukunun emredici hükümleri önem taşır.

Örneğin yabancı kişinin Türkiye’de bir evi, kendi ülkesinde ise başka bir taşınmazı varsa bu iki mal için farklı ülkelerde ayrı işlemler yürütülmesi gerekebilir.

Yabancı Mirasçılar Nasıl Belirlenir?

Mirasçıların kim olduğu yalnızca pasaport bilgileri üzerinden belirlenemez. Yabancı ülkeden alınan aile kayıtları, doğum belgeleri, evlilik belgeleri ve önceki eşlere ilişkin boşanma veya ölüm kayıtları birlikte incelenir.

Dosyada genellikle şu belgeler kullanılır:

• Türkiye’de düzenlenen ölüm belgesi,
• Mirasbırakanın pasaportu ve yabancı kimlik kayıtları,
• Mirasçıların pasaportları,
• Doğum ve evlilik belgeleri,
• Aile veya nüfus kayıt örnekleri,
• Varsa boşanma, velayet ve evlat edinme kararları,
• Varsa vasiyetname veya miras sözleşmesi.

Yabancı ülkeden alınan belgelerde ülkeye göre apostil veya konsolosluk tasdiki gerekebilir. Belgelerin Türkçe tercümelerinin de usulüne uygun şekilde hazırlanması gerekir.

Veraset İlamı Nereden Alınır?

Veraset ilamı, mirasçıların kim olduğunu ve her birinin miras payını gösterir. Yabancı mirasbırakan veya yabancı mirasçı bulunan dosyalarda belge çoğunlukla sulh hukuk mahkemesinden alınır.

Mahkeme, ölen kişinin millî hukukunu ve yabancı ülkedeki aile kayıtlarını araştırabilir. Dosyaya sunulan belgeler yeterli değilse ilgili ülke makamlarından yeni kayıtların getirilmesi veya yabancı hukuk hakkında uzman görüşü alınması istenebilir.

Yabancı ülkede alınmış bir mirasçılık belgesi Türkiye’deki tapu işlemlerinde her zaman doğrudan kullanılamaz. Belgenin Türk mahkemesince onaylanması veya Türkiye’de ayrıca veraset ilamı alınması gerekebilir.

Acil Karar: Tereke Borçlu mu?

Mirasçılar yalnızca taşınmaz, para ve şirket paylarını değil, terekeye ait borçları da dikkate almalıdır. İpotekler, krediler, vergi borçları ve devam eden icra takipleri mirasçılara ekonomik yük getirebilir.

Türk hukukunun uygulandığı durumlarda miras, kural olarak üç ay içinde reddedilebilir. Bu süre yasal mirasçılar bakımından genel olarak mirasbırakanın ölümünün öğrenildiği tarihten başlar.

Mirasçının terekeye ait malları kendisine mal etmesi veya olağan yönetim dışındaki işlemlere girişmesi, mirası reddetme hakkını kaybetmesine neden olabilir. Bu nedenle borçlu olduğu düşünülen tereke hakkında satış veya para çekme işlemi yapılmadan önce hukuki inceleme yapılmalıdır.

Veraset ve İntikal Vergisi İçin Süre Ne Kadardır?

Ölüm Türkiye’de gerçekleşmişse veraset ve intikal vergisi beyannamesi:

• Mirasçı Türkiye’de bulunuyorsa ölüm tarihini takip eden dört ay içinde,
• Mirasçı yabancı bir ülkede bulunuyorsa ölüm tarihini takip eden altı ay içinde verilir.

Beyanname bütün mirasçılar tarafından birlikte verilebileceği gibi her mirasçı kendi payı için ayrı beyanname de verebilir.

Türkiye’deki taşınmazlar, banka hesapları, araçlar, şirket hisseleri ve alacaklar beyannamede değerlendirilir. Terekeye ait belirli borçlar ve ölümle ilgili giderler de mevzuattaki şartlara göre dikkate alınabilir.

Türkiye’deki Mallar Nasıl Mirasçılara Geçirilir?

Taşınmazlar

Veraset ilamı alındıktan sonra Web Tapu veya ilgili tapu müdürlüğü üzerinden miras intikali başlatılır. Yabancı mirasçılar için pasaport, veraset belgesi ve varsa vekâletname sunulur.

Yabancı kişiye taşınmazın miras yoluyla intikali mümkündür. Ancak taşınmazın konumu veya mirasçının vatandaşlığı nedeniyle mülkiyetin korunmasına ilişkin sınırlama bulunuyorsa intikalden sonra satış veya tasfiye istenebilir.

Banka hesapları

Banka, veraset ilamını ve vergiye ilişkin belgeleri inceleyerek hesaptaki tutarı miras payları oranında ödeyebilir. Bankanın hesap türüne göre ek belge istemesi mümkündür.

Araçlar

Türkiye’de kayıtlı araçlar veraset ilamı ve vergi işlemleri sonrasında mirasçılar adına geçirilebilir. Mirasçılar aracı birlikte devralabilir veya paylaşma kapsamında bir mirasçıya bırakabilir.

Şirket payları

Şirket hisselerinin intikali, şirket türüne ve şirket sözleşmesine göre ticaret sicili ve pay defteri işlemlerini gerektirebilir. Şirket borçları ve mirasbırakanın ortaklık sıfatı ayrıca araştırılmalıdır.

Mirasçılar Türkiye’ye Gelmek Zorunda mı?

Yabancı mirasçılar, uygun vekâletname düzenleyerek Türkiye’deki işlemlerini avukat aracılığıyla takip edebilir. Vekâletnamede veraset ilamı, vergi, banka, tapu, araç ve şirket işlemleri için gerekli yetkilerin açıkça bulunması gerekir.

Vekâletname Türk konsolosluğunda düzenlenebilir. Yabancı ülke noterliğinde hazırlanması hâlinde apostil veya tasdik ile Türkçe tercüme gerekebilir.

Mirasçı Bulunamazsa Ne Olur?

Mirasçının bilinmemesi hâlinde mahkeme terekenin korunması için önlemler alabilir ve gerekli durumlarda tereke temsilcisi atayabilir. Aile kayıtları ve yabancı ülke makamları üzerinden mirasçı araştırması yapılabilir.

Yapılan araştırmalara rağmen mirasçı bulunamazsa Türkiye’de bulunan mirasçısız tereke Devlete kalabilir.

İşlem Takvimi

• Ölümden hemen sonra: Ölüm belgesi ve kimlik kayıtları kontrol edilir.
• Üç aylık dönem: Borçlu tereke varsa mirasın reddi değerlendirilir.
• Dört veya altı aylık dönem: Mirasçıların bulunduğu yere göre vergi beyannamesi verilir.
• Veraset ilamından sonra: Tapu, banka, araç ve şirket intikalleri yapılır.
• İntikal sonrasında: Mirasçılar malları paylaşır, birlikte tutar veya satar.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancının Türkiye’de ölmesi Türk hukukunu zorunlu kılar mı?

Miras genel olarak ölenin millî hukukuna tabidir. Ancak Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır.

Ölüm belgesi tek başına tapu intikali için yeterli midir?

Hayır. Mirasçıları ve paylarını gösteren veraset ilamının da alınması gerekir.

Yabancı mirasçı mirası reddedebilir mi?

Evet. Türk hukukunun uygulandığı durumlarda mirasın reddi kural olarak üç aylık süreye tabidir.

Yabancı mirasçı Türkiye’ye gelmeden banka hesabını alabilir mi?

Uygun yetkileri içeren vekâletnameyle işlemlerin avukat veya temsilci aracılığıyla yürütülmesi mümkündür.

Türkiye’de ölüm hâlinde vergi beyannamesi ne zaman verilir?

Mirasçı Türkiye’deyse dört ay, yabancı ülkedeyse altı ay içinde verilmelidir.

Yabancı ülkedeki veraset ilamı Türkiye’de geçerli midir?

Her zaman doğrudan geçerli değildir. Türk mahkemesince onaylanması veya Türkiye’de yeni bir mirasçılık belgesi alınması gerekebilir.

Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Uygulanacak hukuk ve işlem sırası; ölenin vatandaşlığına, mirasçıların bulunduğu ülkeye, malvarlığının türüne, vasiyetnameye ve tereke borçlarına göre değişebilir.