Türkiye’de Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Başvurusu Nasıl Yapılır?

Türkiye’de yatırım yoluyla vatandaşlık başvurusu, belirlenen yatırım şartlarından birinin yerine getirilmesiyle yapılan istisnai vatandaşlık başvurusudur. Taşınmaz satın almak, bankaya mevduat yatırmak, yatırım fonu almak veya istihdam oluşturmak kullanılabilecek yöntemler arasındadır. Bu konuyla bağlantılı olarak Vatandaşlık Hukuku başlıklı içeriği de inceleyebilirsiniz.

Ancak yatırımın yapılması tek başına Türk vatandaşlığının kazanıldığı anlamına gelmez. Sürecin tamamlanabilmesi için yatırımın yetkili kurum tarafından onaylanması, yatırımcıya uygun ikamet izninin alınması ve vatandaşlık dosyasının güvenlik incelemesinden geçmesi gerekir.

Başvuru Dört Temel Aşamadan Oluşur

1. Yatırım yönteminin belirlenmesi ve yatırımın gerçekleştirilmesi,
2. İlgili kurumdan uygunluk veya yatırım tespit belgesinin alınması,
3. Yatırımcıya özel kısa dönem ikamet iznine başvurulması,
4. İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne vatandaşlık dosyasının sunulması.

Her yatırım seçeneğinde yatırım tutarı, paranın transfer şekli, yatırımı koruma süresi ve uygunluk belgesini düzenleyen kurum farklıdır. Bu nedenle yatırım yapılmadan önce seçilen yöntemin güncel mevzuata uygunluğu kontrol edilmelidir.

Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Seçenekleri Nelerdir?

Yatırımcı bu yöntemlerden yalnızca birini seçebilir. Birden fazla yatırım türünün eksik tutarlarını birleştirerek gerekli sınırın tamamlanacağı varsayılmamalıdır.

Taşınmaz Yatırımıyla Vatandaşlık Başvurusu

En sık kullanılan yöntemlerden biri, toplam yatırım değeri en az 400.000 ABD doları olan taşınmaz veya taşınmazların satın alınmasıdır. Tapu kaydına taşınmazın üç yıl satılmayacağına ilişkin şerh konulmalıdır.

Taşınmaz sayısı bakımından genel bir sınırlama bulunmaz. Birden fazla uygun taşınmazın toplam değeri gerekli yatırım tutarını karşılayabilir. Buna karşılık hisseli taşınmaz edinimi vatandaşlık başvurusuna konu edilemez.

Noterde düzenlenen satış vaadi sözleşmesi de belirli şartlarla kullanılabilir. Satış vaadine konu taşınmazın kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş olması, gerekli tutarın peşin ödenmesi ve sözleşmenin tapu siciline üç yıl devredilmeme ve terkin edilmeme taahhüdüyle şerh edilmesi gerekir.

Her taşınmaz vatandaşlık için uygun değildir

Yatırım amacıyla alınacak taşınmazın tapu niteliği, önceki malikleri, taraflar arasındaki yakınlık, daha önce vatandaşlık başvurusunda kullanılıp kullanılmadığı ve üzerindeki ipotek ya da hacizler incelenmelidir.

Yapısız arazi, tarımsal nitelikli taşınmaz ve devre mülk hakkı vatandaşlık amacıyla kullanılamaz. Arsa niteliğindeki taşınmazlarda mevzuata uygun, yapı kullanma izin belgesine sahip kalıcı bir yapının bulunması gerekir.

Taşınmazın Değeri Nasıl Belirlenir?

Vatandaşlık amacıyla edinilecek taşınmazın değeri, yalnızca satış sözleşmesine yazılan rakama göre kabul edilmez. Güncel uygulamada taşınmaz yatırım tutarı, Taşınmaz Edinim Sureti ile Vatandaşlık Kazanımına Esas Tutar Tespit Belgesi üzerinden teyit edilir.

Resmî senette beyan edilen satış bedeli, banka üzerinden yapılan gerçek ödeme ve yatırım tespit belgesindeki kabul edilebilir değer ayrı ayrı gerekli sınırı karşılamalıdır.

Taşınmaz bedeline ilişkin döviz, Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya satılarak Döviz Alım Belgesi düzenlenir. Satış bedelinin satıcıya ödendiğini gösteren banka dekontu da tapu müdürlüğüne sunulur. Komisyon, vergi, harç ve benzeri giderler asgari yatırım tutarına dâhil edilmez.

Uygunluk Belgesi Nasıl Alınır?

Yatırım tamamlandıktan sonra yatırımın yönetmelikteki asgari şartları karşıladığının yetkili kurum tarafından tespit edilmesi gerekir. Düzenlenen belge, yatırımcının vatandaşlık ve ikamet izni başvurusunda kullanılır. Ayrıca Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı Başvurusu Şartları konusunda açıklanan hususlar somut olayla birlikte değerlendirilmelidir.

Uygunluk belgesini düzenleyecek kurum yatırım yöntemine göre değişir. Örneğin taşınmaz yatırımında Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, fon yatırımında Sermaye Piyasası Kurulu, banka mevduatında ise Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu yetkilidir.

Belgenin alınması vatandaşlık kararının verildiği anlamına gelmez. Yalnızca yatırım şartının sağlandığını gösterir.

Yatırımcı İkamet İzni Almalı mı?

Uygunluk belgesinden sonra yatırımcı, 6458 sayılı Kanun’un 31/1-j maddesi kapsamında kısa dönem ikamet iznine başvurur. Bu ikamet izni, yatırım yapan yabancılar için düzenlenen özel bir başvuru türüdür.

Başvuruda uygunluk belgesi, pasaport, ikamet izni başvuru formu, adres ve sağlık sigortası gibi belgeler talep edilebilir. İl Göç İdaresi Müdürlüğü dosyanın niteliğine göre adli sicil kaydı veya ek belge isteyebilir.

Yatırım yoluyla vatandaşlık için uzun yıllar Türkiye’de yaşamış olma şartı aranmaz. Bununla birlikte vatandaşlık başvurusu tamamlanmadan önce yatırımcıya uygun ikamet statüsünün oluşturulması gerekir. Sürecin ilgili yönü hakkında Yatırım Yoluyla Vatandaşlıkta Gayrimenkul Değerleme Süreci sayfasında ayrıntılı bilgi bulunmaktadır.

Vatandaşlık Dosyası Nereye Verilir?

Uygunluk belgesi ve kısa dönem ikamet izni alındıktan sonra başvuru, yatırımcının ikamet ettiği yerdeki İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne yapılır.

Dosyada genel olarak şu belgeler bulunur:

• VAT-4 istisnai vatandaşlık başvuru formu,
• Pasaport ve noter onaylı Türkçe tercümesi,
• Doğum ve kimlik bilgilerini gösteren belge,
• Medeni hâl ve evlilik belgesi,
• Son tarihli adli sicil kaydı,
• Biyometrik fotoğraflar,
• Geçerli ikamet izni bilgileri,
• Yatırım uygunluk belgesi,
• Başvuru hizmet bedelinin ödendiğini gösteren makbuz.

Yabancı ülkeden alınan belgelerin ülkesine göre apostilli veya konsolosluk tasdikli olması gerekir. Belgeler Türkçe değilse noter onaylı tercümeleri hazırlanmalıdır.

Eş ve Çocuklar Başvuruya Dâhil Edilebilir mi?

Yatırımcının yabancı eşi ile kendisinin veya eşinin ergin olmayan ya da bağımlı yabancı çocukları vatandaşlık başvurusuna dâhil edilebilir.

Ergin ve ekonomik olarak bağımsız çocuklar ile yatırımcının anne ve babası aynı yatırım üzerinden otomatik olarak vatandaşlık kazanmaz. Çocukların velayet durumu ve diğer ebeveynin muvafakati dosyaya göre ayrıca incelenir.

Aile bireylerine ait pasaport, doğum, evlilik, velayet ve medeni hâl belgelerinin de usulüne uygun şekilde hazırlanması gerekir.

Başvuru Vekâletnameyle Tamamlanabilir mi?

Taşınmaz araştırması, ödeme kontrolleri, sözleşmelerin hazırlanması ve bazı kurum yazışmaları yetkili temsilciler aracılığıyla yürütülebilir. Ancak ikamet izni ve vatandaşlık başvurularında yatırımcının kişisel katılımı esastır.

Yatırım yöntemine göre ilgili kurumların vekâletnameyle başvuru konusunda farklı uygulamaları olabilir. Bu nedenle vekâletnamenin kapsamı ve hangi işlemde şahsen bulunulacağı önceden belirlenmelidir.

Yatırım Yapmak Vatandaşlığı Garanti Eder mi?

Hayır. Yatırım şartının karşılanması, yabancıya doğrudan ve koşulsuz vatandaşlık hakkı vermez. Başvuru sahibi ve dosyaya dâhil edilen aile bireyleri hakkında millî güvenlik ve kamu düzeni incelemesi yapılır. Türk Vatandaşlığı Başvurusu Reddedilen Yabancılar Ne Yapmalı? içeriği, bu aşamayla bağlantılı diğer hukuki noktaları açıklar.

İstisnai vatandaşlık, gerekli incelemelerin ardından Bakanlığın teklifi ve Cumhurbaşkanı kararıyla kazanılır. Sahte belge, kaynağı açıklanamayan para, gerçeğe aykırı satış veya güvenlik açısından engel oluşturan kayıtlar başvurunun olumsuz sonuçlanmasına neden olabilir.

Üç Yıllık Sürede Nelere Dikkat Edilmelidir?

Taşınmaz, banka mevduatı, devlet borçlanma aracı, yatırım fonu veya bireysel emeklilik yöntemi seçilmişse ilgili yatırımın üç yıllık süre boyunca korunması gerekir.

Taşınmazın süresinden önce satılması, mevduatın azaltılması veya fon paylarının devredilmesi yatırım şartının ihlali anlamına gelebilir. Yatırım üzerinde haciz, cebri satış veya mülkiyeti sınırlandıran başka bir işlem oluşması da uygunluk belgesini etkileyebilir.

Başvurudan Önce Yapılması Gereken Kontroller

• Yatırım yönteminin başvuru sahibine uygunluğu belirlenmelidir.
• Para transferinin kaynağı ve banka kayıtları belgelenmelidir.
• Taşınmaz seçilecekse tapu geçmişi ve vatandaşlığa uygunluğu araştırılmalıdır.
• Başvuru sahibi ve aile bireylerinin belgeleri önceden hazırlanmalıdır.
• Üç yıllık yatırım koruma yükümlülüğü dikkate alınmalıdır.
• Yatırımın vatandaşlığı otomatik olarak garanti etmediği bilinmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Vatandaşlık için en az ne kadar taşınmaz alınmalıdır?

Toplam kabul edilebilir yatırım değeri en az 400.000 ABD doları olmalı ve tapuya üç yıl satmama şerhi konulmalıdır.

Birden fazla ev alınarak tutar tamamlanabilir mi?

Evet. Satış yoluyla yapılan yatırımda birden fazla uygun taşınmazın değeri birleştirilebilir.

Hisseli tapu vatandaşlık başvurusunda kullanılabilir mi?

Hayır. Bir taşınmazdaki payın satın alınması, taşınmaz yatırımı yoluyla vatandaşlık başvurusunda kabul edilmez.

Yatırımcının eşi de vatandaşlık kazanabilir mi?

Yabancı eş ile ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuklar başvuru dosyasına dâhil edilebilir.

Türkiye’de beş yıl yaşamak gerekir mi?

Yatırım yoluyla yapılan istisnai vatandaşlık başvurusunda genel vatandaşlık yolundaki beş yıllık ikamet şartı aranmaz.

Yatırım tamamlanınca vatandaşlık kesinleşir mi?

Hayır. Uygunluk belgesi yatırım şartını kanıtlar; vatandaşlık güvenlik incelemesi ve yetkili makam kararı sonucunda kazanılabilir.

Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yatırım tutarları, belge şartları ve kurum uygulamaları değişebileceğinden işlem öncesinde güncel mevzuat ve resmî kurum düzenlemeleri kontrol edilmelidir.