Yabancı Uyruklu Kişilerin Türkiye’de Miras Davaları

Yabancı uyruklu kişilerin Türkiye’de mirasçı olması mümkün olduğu gibi, miras hakkını korumak amacıyla Türk mahkemelerinde dava açması da mümkündür. Asıl mesele yabancı vatandaşlık değil; uyuşmazlığın hangi malvarlığına ilişkin olduğu, mirasbırakanın vatandaşlığı ve hangi dava türünün açılması gerektiğidir.

Türkiye’de bulunan bir taşınmazın paylaşılması, mirasçılığın inkâr edilmesi, vasiyetnameyle saklı payın ihlal edilmesi veya mal kaçırmak amacıyla yapılan tapu devri farklı hukuki yollar gerektirir. Yanlış dava türünün ya da yanlış mahkemenin seçilmesi sürecin uzamasına ve sürelerin kaçırılmasına neden olabilir.

Dosyanız Hangi Miras Uyuşmazlığına Giriyor?

Miras Davasından Önce Cevaplanması Gereken Üç Soru

1. Mirasbırakan hangi ülkenin vatandaşıydı?

Yabancılık unsuru taşıyan miras ilişkilerinde miras kural olarak ölen kişinin millî hukukuna tabidir. Bu nedenle yabancı mirasbırakanın ülkesindeki mirasçılık sırası, eşin payı ve çocukların hakları araştırılabilir.

2. Miras kalan mal nerede bulunuyor?

Türkiye’de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Türkiye’deki banka hesabı, şirket payı veya taşınır mallarda ise malın niteliği ve mirasbırakanın millî hukuku birlikte değerlendirilebilir.

3. Talep yalnızca mirasçılığın belirlenmesi mi, yoksa çekişmeli bir dava mı?

Mirasçılık belgesi almak ile başka mirasçının tapusunu iptal ettirmek aynı işlem değildir. Mirasçılık belgesi mirasçıları ve paylarını gösterir; gizlenen malın terekeye döndürülmesi veya saklı payın tamamlanması için ayrıca dava gerekebilir.

Yabancı Mirasçılar İçin Mirasçılık Belgesi Davası

Yabancı mirasçının Türkiye’deki tapu, banka ve şirket işlemlerini yapabilmesi için çoğunlukla mirasçılık belgesi alması gerekir. Belge, mirasçıların kim olduğunu ve miras paylarını gösterir.

Yabancılık unsuru bulunan dosyalarda noterlik işlemi her zaman yeterli olmayabilir. Yabancı nüfus kayıtlarının incelenmesi, yabancı hukukun araştırılması veya mirasçılar arasında uyuşmazlık bulunması hâlinde sulh hukuk mahkemesine başvurulması gerekebilir.

Daha önce alınan mirasçılık belgesinde bir kişi eksik bırakılmış veya paylar yanlış hesaplanmışsa belgenin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi talep edilebilir.

Terekedeki Mallar Gizleniyorsa Ne Yapılabilir?

Mirasçılardan biri Türkiye’deki banka hesaplarını, taşınmazları, araçları veya şirket paylarını diğer mirasçılardan saklayabilir. Böyle bir durumda terekenin tespiti ve korunması için mahkemeye başvurulabilir.

Mirasbırakana ait bir mal haksız şekilde üçüncü kişinin elinde bulunuyorsa miras sebebiyle istihkak davası gündeme gelebilir. Dava öncesinde tapu, banka, ticaret sicili, araç ve icra kayıtlarının araştırılması önemlidir.

Malın satılması veya devredilmesi ihtimali varsa ihtiyati tedbir talep edilerek dava sonuna kadar taşınmazın devrinin önlenmesi istenebilir. Tedbir kararı otomatik değildir; hakkın ve acil korunma ihtiyacının somut delillerle gösterilmesi gerekir.

Vasiyetnameye Karşı Açılabilecek Davalar

Yabancı mirasçı, Türkiye’de sonuç doğuran bir vasiyetnamenin geçersiz olduğunu düşünüyorsa iptal davası açabilir. Ehliyetsizlik, yanılma, aldatma, korkutma, zorlama veya kanuni şekil şartlarına uyulmaması iptal nedeni oluşturabilir.

Vasiyetname geçerli olmakla birlikte mirasçının saklı payını ihlal ediyorsa iptal yerine tenkis davası açılması gerekebilir. Tenkis davasında vasiyetnamenin tamamı ortadan kaldırılmaz; saklı payı aşan bölüm kanuni sınıra indirilir.

Bu davalar hak düşürücü sürelere tabi olduğundan vasiyetnamenin açıldığı, mirasçının tasarrufu öğrendiği ve ölümün gerçekleştiği tarihler birlikte incelenmelidir.

Mirasbırakan Taşınmazını Başkasına Devrettiyse

Mirasbırakan, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla Türkiye’deki taşınmazını gerçekte bağışladığı hâlde tapuda satış gibi göstermiş olabilir. Uygulamada “muris muvazaası” olarak adlandırılan bu durumda tapu iptali ve miras payı oranında tescil talep edilebilir.

Davanın sonucu yalnızca tapudaki satış bedeline bağlı değildir. Mirasbırakanın mali durumu, alıcının ödeme gücü, aile ilişkileri, taşınmazın gerçek değeri ve devirdeki gerçek amaç birlikte değerlendirilir.

Taşınmaza ilişkin ayni hak davalarında taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin yetkisi önem taşır. Türkiye’deki taşınmazın başka bir ülkedeki miras kararıyla doğrudan devredileceği düşünülmemelidir.

Mirasçılar Anlaşamazsa Paylaşım Nasıl Yapılır?

Mirasçılar terekenin nasıl paylaşılacağı konusunda anlaşabiliyorsa yazılı paylaşma sözleşmesi düzenleyebilir. Anlaşma sağlanamazsa mirasın paylaşılması veya belirli mallardaki ortaklığın giderilmesi için dava açılabilir.

Taşınmazın aynen bölünmesi mümkün değilse mahkeme satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verebilir. Satış bedeli mirasçıların payları oranında dağıtılır.

Yabancı mirasçının Türkiye’de yaşamaması veya ikamet izninin bulunmaması paylaşım hakkını ortadan kaldırmaz. Yabancı mirasçı, uygun yetkileri içeren vekâletname aracılığıyla Türkiye’de temsil edilebilir.

Türkiye’de Hangi Mahkeme Yetkilidir?

Yabancılık unsuru bulunan miras davaları, mirasbırakanın Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde görülür. Mirasbırakanın son yerleşim yeri Türkiye’de değilse terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesi yetkili olabilir.

Görevli mahkeme dava türüne göre değişir. Genel olarak mirasçılık belgesi, terekenin korunması ve ortaklığın giderilmesi işlemlerinde sulh hukuk mahkemesi; tenkis, vasiyetnamenin iptali ve tapu iptali gibi çekişmeli davalarda asliye hukuk mahkemesi görevli olabilir.

Birden fazla şehirde taşınmaz bulunması veya davanın hem miras hem de taşınmaz mülkiyetiyle ilgili olması hâlinde yetki kuralları dosyaya özel incelenmelidir.

Yabancı Ülkeden Alınan Belgeler Nasıl Kullanılır?

Yabancı miras davalarında ölüm, doğum, evlilik ve aile ilişkilerine ait kayıtlar çoğunlukla yabancı ülkelerden temin edilir. Belgelerin Türkiye’de kullanılabilmesi için ülkeye göre apostil veya konsolosluk tasdiki gerekebilir.

Yabancı dildeki belgeler yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilmeli ve gerekli noter onayları tamamlanmalıdır. Belgelerdeki isim, soyadı veya doğum tarihi farklılıkları açıklanmadan bırakılırsa mirasçılık ilişkisinin kurulması zorlaşabilir.

Mahkeme, uygulanması gereken yabancı hukukun içeriğini kendiliğinden araştırır. Ancak taraflardan yabancı ülkenin miras mevzuatı, uzman görüşü veya resmî hukuk belgesi sunmaları istenebilir.

Yabancı Mahkeme Kararı Türkiye’de Geçerli Olur mu?

Yabancı ülkede verilen miras kararının Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil etkisi doğurabilmesi için tanıma kararı gerekebilir. Kararın Türkiye’de icra edilmesi isteniyorsa tenfiz süreci gündeme gelir.

Başvuruda yabancı mahkeme kararının kesinleşmiş ve usulüne uygun onaylanmış örneği ile Türkçe tercümesi sunulur. Bununla birlikte Türkiye’de bulunan taşınmazların aynına ilişkin uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin yetkisi ve Türk hukukunun uygulanması ayrıca dikkate alınır.

Yabancı Davacıdan Teminat İstenebilir mi?

Türkiye’de dava açan yabancı gerçek veya tüzel kişiden yargılama giderlerini ve karşı tarafın olası zararını karşılamak üzere teminat göstermesi istenebilir.

Yabancının vatandaşı olduğu ülkeyle Türkiye arasında karşılıklılık veya teminattan muafiyet sağlayan uluslararası sözleşme bulunuyorsa mahkeme teminat muafiyeti uygulayabilir. Bu konu yabancının vatandaşlığına göre ayrıca kontrol edilmelidir.

Yabancı Mirasçı Türkiye’ye Gelmeden Dava Açabilir mi?

Yabancı mirasçı, uygun şekilde düzenlenmiş vekâletnameyle Türkiye’deki bir avukat aracılığıyla dava açabilir ve işlemlerini takip ettirebilir. Vekâletname Türk konsolosluğunda veya gerekli tasdik işlemleri tamamlanarak yabancı ülke noterliğinde düzenlenebilir.

Davanın niteliğine göre mahkeme mirasçının kişisel beyanına ihtiyaç duyabilir. Bununla birlikte yabancı mirasçının her duruşmaya katılması kural olarak zorunlu değildir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancı kişi Türk mahkemesinde miras davası açabilir mi?

Evet. Yabancı uyruklu kişiler Türkiye’deki miras haklarını korumak amacıyla Türk mahkemelerine başvurabilir.

Miras davası için ikamet izni gerekir mi?

Hayır. Türkiye’de ikamet izninin bulunmaması miras hakkını veya dava açma hakkını ortadan kaldırmaz.

Yabancı mirasçılık belgesi Türkiye’de doğrudan kullanılabilir mi?

Her zaman değil. Belgenin tanınması, usulüne uygun onaylanması veya Türkiye’de ayrıca mirasçılık belgesi alınması gerekebilir.

Mirasçı Türkiye’ye gelmeden tapu davası açabilir mi?

Evet. Özel yetkileri içeren geçerli vekâletnameyle avukat aracılığıyla dava açılması mümkündür.

Türkiye’deki taşınmaza hangi ülkenin miras hukuku uygulanır?

Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından Türk hukuku uygulanır.

Miras davasında tercüman kullanılabilir mi?

Evet. Türkçe bilmeyen yabancı taraflar yargılama ve avukat görüşmeleri sırasında tercüman desteğinden yararlanabilir.

Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yabancı unsurlu miras davalarında görevli mahkeme, uygulanacak hukuk, dava süresi ve gerekli belgeler; dava türüne, mirasbırakanın vatandaşlığına ve malvarlığının bulunduğu ülkeye göre belirlenmelidir.