İLETİŞİM
Türkiye’de hakkında sınır dışı etme kararı verilen yabancı, kararın hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsa idare mahkemesinde iptal davası açabilir. Bu süreçte en önemli konu, kararın tebliğinden itibaren başlayan yedi günlük dava süresinin kaçırılmamasıdır. Bu konuyla bağlantılı olarak Yabancılar Hukuku başlıklı içeriği de inceleyebilirsiniz.
Sınır dışı etme kararı ile idari gözetim, tahdit kodu ve Türkiye’ye giriş yasağı farklı işlemlerdir. Yabancı geri gönderme merkezinde tutuluyorsa deport kararına karşı açılacak davanın yanında idari gözetim kararına da ayrıca itiraz edilmesi gerekir. Sürecin ilgili yönü hakkında Yabancılar İçin İdari Gözetim Kararına İtiraz sayfasında ayrıntılı bilgi bulunmaktadır.
Yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı, sınır dışı etme kararının tebliğinden itibaren yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilir.
Dava açıldığının, sınır dışı etme kararını veren valiliğe veya ilgili idari makama da bildirilmesi gerekir. Mahkemenin başvuruyu kanunen on beş gün içinde sonuçlandırması öngörülür ve sınır dışı kararına ilişkin mahkeme kararı kesindir.
Yabancının kendi rızasıyla Türkiye’den ayrılması dışında, yedi günlük dava açma süresi içinde sınır dışı işlemi uygulanmaz. Süresi içinde dava açılmışsa yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilemez.
Bunun için dava açıldığını gösteren belgenin kararı veren makama zamanında bildirilmesi önemlidir. Dava açılması yabancıya otomatik olarak ikamet izni sağlamaz ve idari gözetim kararını kendiliğinden kaldırmaz. İkamet İzni Reddedilen Yabancılar İçin Hukuki Yollar içeriği, bu aşamayla bağlantılı diğer hukuki noktaları açıklar.
| İşlem | Başvuru Yeri |
|---|---|
| Sınır dışı etme kararı | Yetkili idare mahkemesi |
| İdari gözetim kararı | Sulh ceza hâkimliği |
| Tahdit kodu | İdari başvuru veya idare mahkemesi |
| Türkiye’ye giriş yasağı | İdari başvuru veya ayrı iptal davası |
Deport kararının iptal edilmesi, yabancı hakkındaki giriş yasağını veya tahdit kodunu her zaman otomatik olarak kaldırmaz. Bu kayıtların dayanakları ayrıca incelenmelidir.
İptal davasının gerekçesi, kararın dayandığı olaya ve yabancının kişisel durumuna göre belirlenir. Başlıca itiraz nedenleri şunlardır:
Dava dilekçesinde yalnızca yabancının Türkiye’de kalmak istediğinin belirtilmesi yeterli değildir. Her iddia, somut ve doğrulanabilir belgelerle desteklenmelidir.
Kanunda sınır dışı etme sebebi bulunsa bile aşağıdaki kişiler hakkında deport kararı alınamaz veya karar uygulanamaz: Ayrıca Türkiye’de Deport Kararı Alan Yabancılar Ne Yapmalı? konusunda açıklanan hususlar somut olayla birlikte değerlendirilmelidir.
Bu durumların varlığı her yabancı için bireysel olarak değerlendirilir. Sağlık raporu, uluslararası koruma belgesi ve gönderilecek ülkeye ilişkin kişisel risk kayıtları dava dosyasına sunulmalıdır.
Yabancı, gönderileceği ülkede siyasi baskı, işkence, ölüm cezası veya insanlık dışı muamele riski bulunduğunu ileri sürebilir. Ancak riskin kişisel, güncel ve gerçek olduğunun gösterilmesi gerekir.
Bu amaçla aşağıdaki belgeler kullanılabilir:
Yetkili makamların savunulabilir kötü muamele iddialarını ayrıntılı ve kişiye özel şekilde incelemesi gerekir.
Yabancının Türk vatandaşı eşi veya çocuğunun bulunması, uzun süredir Türkiye’de yaşaması ya da ülkede güçlü aile bağları kurması kararın ölçülülüğü bakımından önem taşıyabilir.
Ancak evlilik veya çocuk sahibi olmak sınır dışı kararını otomatik olarak kaldırmaz. Aile hayatının süresi, çocuğun yaşı, yabancının aile içindeki rolü ve ailenin başka bir ülkede birlikte yaşayıp yaşayamayacağı değerlendirilir.
Geri gönderme merkezinde tutulan yabancı hakkında genellikle ayrıca idari gözetim kararı bulunur. Bu karara karşı sulh ceza hâkimliğine başvurularak serbest bırakılma talep edilebilir.
Kaçma riskinin bulunmaması, sabit adres, Türkiye’deki aile bağları, sağlık sorunları ve kimlik belgelerinin idareye sunulması itiraz gerekçesi olabilir. Sulh ceza hâkimliğinin başvuruyu beş gün içinde sonuçlandırması gerekir.
İdari gözetimin kaldırılması sınır dışı kararını iptal etmez. Aynı şekilde deport davası açılması da yabancının geri gönderme merkezinden otomatik olarak çıkarılmasını sağlamaz.
Yabancılar hukuku alanında çalışan avukat; kararın gerekçesini, tebliğ tarihini ve yabancı hakkındaki tahdit kayıtlarını inceler. Yedi günlük süre içinde idare mahkemesinde dava açar ve başvuruyu kararı veren makama bildirir.
Yabancı geri gönderme merkezindeyse idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine ayrıca başvurur. Giriş yasağı veya tahdit kodu bulunması hâlinde bu işlemler için de ayrı hukuki yolları takip eder.
Kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır.
Yabancının kendi rızasıyla ayrılması dışında, süresinde dava açılırsa yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı işlemi uygulanmaz.
Hayır. İdari gözetimin kaldırılması için sulh ceza hâkimliğine ayrıca başvurulmalıdır.
Hayır. Ancak evlilik, aile hayatı ve çocuğun üstün yararı kararın ölçülülüğü bakımından önemli olabilir.
Her zaman değil. Tahdit kodu ve giriş yasağı ayrı işlemler olduğundan ayrıca başvuru veya dava gerekebilir.
Sürenin geçirilmesi davanın süre aşımından reddedilmesine neden olabilir. Usulsüz tebligat veya kararın daha sonra öğrenilmesi gibi durumlar dosyaya göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sınır dışı etme kararına karşı başvuru süresi oldukça kısadır. İzlenecek yol; kararın gerekçesine, tebliğ tarihine, yabancının statüsüne ve gönderileceği ülkedeki risklere göre belirlenmelidir.