İLETİŞİM
Yabancı gerçek kişilerin Türkiye’de arsa veya arazi satın alması mümkündür. Ancak bu hak; alıcının vatandaşlığına, taşınmazın bulunduğu bölgeye, yüz ölçümüne ve kullanım amacına göre bazı yasal sınırlamalara tabidir.
Özellikle üzerinde yapı bulunmayan taşınmazlarda, edinim sonrasında proje hazırlama ve ilgili kamu kurumunun onayına sunma yükümlülüğü doğabilir. Bu nedenle arsa veya arazi satın alınmadan önce tapu, imar, tarım ve güvenlik bölgesi kontrolleri birlikte yapılmalıdır.
Türkiye’de taşınmaz edinmesine izin verilen ülke vatandaşları, kanuni sınırlamalar içinde arsa satın alabilir. Alıcının daha önceden ikamet izni sahibi olması zorunlu değildir.
Ancak tapuda “arsa” olarak kayıtlı bir taşınmazın üzerine hemen bina yapılabileceği düşünülmemelidir. Taşınmazın imar planı, yapılaşma şartları, yola cephesi, parsel büyüklüğü ve belediye kayıtları ayrıca incelenmelidir.
Bir taşınmazın tapuda arsa olarak görünmesi, mutlaka konut veya ticari yapı yapılabileceği anlamına gelmez. Yapılaşma hakkı belediyeden alınacak güncel imar durumu belgesine göre belirlenir.
Yabancı gerçek kişiler, vatandaşlık ve bölgesel edinim şartlarını taşımaları halinde tarla, bağ, bahçe veya benzeri tarımsal nitelikte arazi satın alabilir. Ayrıca Gayrimenkul Satın Alan Yabancılar İçin Vatandaşlık Süreci konusunda açıklanan hususlar somut olayla birlikte değerlendirilmelidir.
Ancak tarım arazilerinde 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile tarımsal arazi büyüklüklerine, bölünmeye ve kullanım amacına ilişkin kurallar uygulanır. Ayrıca yabancı alıcının taşınmaz üzerinde gerçekleştireceği tarımsal faaliyet için proje hazırlaması gerekebilir.
Tarım arazisi satın alınmadan önce arazinin tarımsal niteliği, sulama durumu, toprak sınıfı, hisseli olup olmadığı ve üzerinde tarımsal sit veya koruma sınırlaması bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
| Sınırlama | Temel Kural |
|---|---|
| Vatandaşlık uygunluğu | Alıcının Türkiye’de taşınmaz edinmesine izin verilen ülke vatandaşlarından olması gerekir. |
| Ülke genelindeki sınır | Yabancı gerçek kişinin Türkiye genelinde edinebileceği taşınmazların toplamı kural olarak 30 hektarı geçemez. |
| İlçe bazındaki sınır | Yabancıların edindiği taşınmazların toplam alanı, özel mülkiyete konu ilçe yüz ölçümünün yüzde 10’unu aşamaz. |
| Güvenlik bölgeleri | Askerî yasak, askerî güvenlik veya özel güvenlik bölgelerinde edinim yasaklanabilir ya da izne tabi olabilir. |
| Yapısız taşınmaz | Arsa veya arazi için geliştirilecek projenin belirli süre içinde ilgili kamu kurumunun onayına sunulması gerekebilir. |
Cumhurbaşkanı, kamu yararı ve ülke güvenliği gerekçeleriyle belirli ülke vatandaşları, bölgeler veya taşınmaz türleri bakımından ek sınırlamalar getirebilir.
Yabancı gerçek kişinin üzerinde yapı bulunmayan bir arsa veya arazi satın alması halinde, taşınmaz üzerinde geliştireceği projeyi edinim tarihinden itibaren iki yıl içinde ilgili bakanlığın onayına sunması gerekir.
Projenin türü taşınmazın niteliğine göre değişir. Tarım arazilerinde tarımsal üretim, hayvancılık, sera veya benzeri faaliyetlere ilişkin proje hazırlanabilir. İmarlı arsalarda ise yapılacak yatırımın imar planına ve taşınmazın kullanım kararına uygun olması gerekir.
Projenin süresi içinde sunulmaması, kabul edilmemesi veya zamanında tamamlanmaması halinde taşınmazın tasfiyesi ve mülkiyetin sona erdirilmesi gündeme gelebilir. Bu nedenle arsa veya arazi yalnızca değer artışı amacıyla alınacak olsa bile proje yükümlülüğü göz ardı edilmemelidir.
Tapu devrinden önce yalnızca taşınmazın fiyatı ve konumu değerlendirilmemelidir. Aşağıdaki hukuki ve teknik kontroller yapılmalıdır: Türkiye’de Ev Alan Yabancıların Hukuki Hakları içeriği, bu aşamayla bağlantılı diğer hukuki noktaları açıklar.
Hisseli tapuda yabancı alıcı belirli bir fiziksel bölümün değil, taşınmazın belirli bir payının maliki olur. Satıcının “Bu hisse arazinin şu bölümüne aittir” şeklindeki beyanı tek başına bağımsız mülkiyet hakkı oluşturmaz.
Diğer paydaşlarla kullanım anlaşmazlığı yaşanabilir. Ayrıca paydaşların kanuni ön alım hakkı veya ortaklığın giderilmesi davası sonucunda taşınmazın satışa çıkarılması riski bulunabilir.
Bu nedenle hisseli taşınmazlarda diğer maliklerin kimliği, fiilî kullanım düzeni ve tapudaki pay oranları ayrıntılı şekilde incelenmelidir.
Tapuda tarla olarak kayıtlı bir taşınmaza istenildiği şekilde ev, villa veya ticari yapı yapılamaz. Yapılaşma için imar planı, parsel büyüklüğü, yola cephe, tarımsal kullanım ve ruhsat şartlarının sağlanması gerekir.
Taşınmazın yakınında ev veya bina bulunması, satın alınan araziye de yapı yapılabileceğini göstermez. Yapılaşma hakkı için belediye, il özel idaresi ve gerektiğinde Tarım ve Orman Bakanlığı kayıtları incelenmelidir.
“Yakında imara açılacak” veya “imar sorunu kısa sürede çözülecek” şeklindeki sözlü vaatlere dayanılarak satın alma yapılması önemli bir yatırım riski oluşturur. Sürecin ilgili yönü hakkında Yabancıların Türkiye’de Gayrimenkul Satın Alma Süreci sayfasında ayrıntılı bilgi bulunmaktadır.
Boş arsa veya tarımsal arazi satın alınması, tek başına gayrimenkul yatırımı yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusu için yeterli değildir. Bu konuyla bağlantılı olarak Gayrimenkul Hukuku başlıklı içeriği de inceleyebilirsiniz.
Vatandaşlık amacıyla satın alma yolunda kullanılacak taşınmazın kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş bağımsız bölüm ya da üzerinde mevzuata uygun yapı bulunan arsa niteliğinde olması gerekir. Bu nedenle vatandaşlık amacı bulunan yatırımcıların boş arsa veya tarla satın almadan önce özel uygunluk incelemesi yaptırması önemlidir.
Arsa veya arazi satın almak yabancı kişiye otomatik ikamet izni sağlamaz. Taşınmaz sahipliğine dayalı kısa dönem ikamet izninde taşınmazın konut niteliğinde olması ve başvuru sahibi tarafından barınma amacıyla kullanılması aranır.
Bu nedenle boş arsa, tarla, bağ veya bahçe edinimi genellikle taşınmaz sahipliğine dayalı ikamet izni için yeterli değildir. İkamet amacı bulunan kişilerin satın alma öncesinde konut niteliğini ve güncel ikamet şartlarını kontrol etmesi gerekir.
Yabancı gerçek kişinin arsa veya arazi satın alımında genel olarak pasaport veya ülke kimliği, kimlik bilgileri beyanı, vergi ya da yabancı kimlik numarası, döviz alım belgesi ve varsa vekâletname sunulur.
Yabancı alıcının Türkçe bilmemesi halinde tapu işlemi sırasında yetkili yeminli tercüman bulunmalıdır. Satış bedelinin banka üzerinden ve taşınmaz bilgileri yazılarak ödenmesi, ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından önemlidir.
Arsa ve arazi alımlarında tapu kaydının temiz olması tek başına yeterli değildir. Taşınmazın imar, tarım, güvenlik, kadastro ve proje yükümlülükleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Avukat tarafından yapılacak incelemede satıcının yetkisi, tapu takyidatları, hisseli mülkiyet, imar durumu, proje zorunluluğu ve ödeme sözleşmeleri birlikte kontrol edilebilir. Hukuki incelemenin kapora veya satış bedeli ödenmeden önce yapılması gerekir.
Evet. Vatandaşlık ve bölgesel edinim şartlarının sağlanması halinde tarla satın alınabilir. Ancak tarımsal proje ve kullanım yükümlülükleri doğabilir.
Hayır. Taşınmaz satın almak için önceden ikamet izni sahibi olunması zorunlu değildir.
Yabancı gerçek kişinin Türkiye genelindeki toplam taşınmaz edinimi kural olarak 30 hektarı geçemez. İlçe bazında ayrıca yüzde 10 sınırı uygulanır.
Taşınmazın tarla niteliğinde olması yapı yapılabileceği anlamına gelmez. İmar, tarım dışı kullanım, yol ve ruhsat şartlarının sağlanması gerekir.
Üzerinde yapı bulunmayan taşınmazlarda geliştirilecek projenin edinim tarihinden itibaren iki yıl içinde ilgili kurumun onayına sunulması gerekebilir.
Boş arsa veya tarımsal arazi, tek başına gayrimenkul yatırımı yoluyla vatandaşlık başvurusu için uygun değildir. Üzerinde mevzuata uygun yapı bulunan arsa bakımından ayrıca değerlendirme yapılabilir.
Hisseli taşınmazlarda belirli bir bölümün mülkiyeti değil, taşınmazın belirli payı satın alınır. Ön alım, kullanım ve ortaklığın giderilmesi riskleri nedeniyle ayrıntılı inceleme yapılmalıdır.
Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yabancıların arsa ve arazi edinim şartları; vatandaşlığa, taşınmazın niteliğine, bulunduğu bölgeye ve kullanım amacına göre değişebilir. Satın alma öncesinde taşınmaza özel hukuki ve teknik inceleme yapılmalıdır.