Yabancıların Türkiye’de Vasiyetname Düzenlemesi Mümkün mü?

Evet, yabancıların Türkiye’de vasiyetname düzenlemesi mümkündür. Yabancı kişi; Türkiye’deki taşınmazları, banka hesapları, şirket payları ve diğer malvarlığı hakkında ölümünden sonra uygulanmak üzere vasiyetname hazırlayabilir.

Ancak vasiyetnamenin geçerli olması için yalnızca kişinin iradesini yazması yeterli değildir. Vasiyetname yapma ehliyeti, belgenin şekli, saklı paylı mirasçılar ve yabancının vatandaşlık hukuku birlikte değerlendirilmelidir.

Yabancı İçin En Güvenli Seçenek Hangisidir?

Türkiye’de malvarlığı bulunan bir yabancı açısından uygulamada en güvenli yöntem, vasiyetnamenin Türk noterinde resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesidir.

Resmî vasiyetname; kişinin kimliğinin, iradesinin ve işlem tarihinin resmî olarak belirlenmesini sağlar. Ayrıca belgenin kaybolması, imzanın inkâr edilmesi veya vasiyetnamenin sonradan değiştirildiğinin ileri sürülmesi gibi riskleri azaltır.

Türkçe bilmeyen yabancının işlemi anlayabilmesi için yeminli tercüman desteği sağlanabilir. Noter, kişinin vasiyetname düzenleme yeteneği konusunda tereddüt yaşarsa sağlık raporu talep edebilir.

Türkiye’de Kullanılabilen Üç Vasiyetname Türü

1. Resmî vasiyetname

Resmî vasiyetname, noter, sulh hâkimi veya kanunla yetkilendirilmiş görevli önünde ve iki tanığın katılımıyla hazırlanır. Vasiyetçi, son arzularını görevliye bildirir; metin okunarak veya okutularak imzalanır.

Yabancılık unsuru, Türkçe bilinmemesi, ileri yaş, Türkiye’de taşınmaz bulunması veya aile içinde olası uyuşmazlık olması hâlinde resmî vasiyetname tercih edilebilir.

2. El yazılı vasiyetname

El yazılı vasiyetnamenin başından sonuna kadar vasiyetçinin kendi el yazısıyla yazılması gerekir. Belgeye düzenlendiği yıl, ay ve gün yazılmalı ve vasiyetçi tarafından imzalanmalıdır.

Bilgisayarda hazırlanıp yalnızca imzalanan metin, el yazılı vasiyetname şartlarını karşılamaz. Yabancının vasiyetnameyi kendi dilinde yazması mümkün olsa da belgenin ölümden sonra Türkiye’de kullanılması için tercüme ve hukuki inceleme gerekebilir.

3. Sözlü vasiyetname

Sözlü vasiyetname yalnızca yakın ölüm tehlikesi, savaş, ulaşımın kesilmesi, ağır hastalık veya benzeri olağanüstü durumlarda kullanılabilen istisnai bir yöntemdir.

Vasiyetçi son arzularını iki tanığa açıklar. Tanıkların bu beyanı gecikmeden yazılı hâle getirerek hâkime ulaştırması veya doğrudan mahkemeye bildirmesi gerekir.

Hangi Yöntem Tercih Edilmeli?

Yabancının Vasiyetname Ehliyeti Nasıl Belirlenir?

Yabancı kişinin vasiyetname düzenleme ehliyeti, vasiyetnamenin hazırlandığı tarihteki millî hukukuna göre değerlendirilir. Bu nedenle kişinin vatandaşı olduğu ülkenin yaş ve fiil ehliyeti kuralları önem taşıyabilir.

Türk hukukuna göre vasiyetname düzenleyebilmek için ayırt etme gücüne sahip olmak ve 15 yaşını doldurmuş olmak gerekir. Akıl sağlığı, ağır hastalık, ilaç etkisi veya iradeyi etkileyen başka bir durum varsa vasiyetnamenin geçerliliği sonradan tartışma konusu olabilir.

Özellikle ileri yaştaki veya ciddi sağlık sorunu bulunan kişilerin işlem tarihindeki ayırt etme gücünü gösteren sağlık raporu alması, ileride açılabilecek iptal davalarına karşı önemli bir delil sağlayabilir.

Yabancı Vasiyetnamede Neleri Düzenleyebilir?

Vasiyetnamede bütün malvarlığı hakkında genel bir düzenleme yapılabileceği gibi belirli mallar da kişilere veya kurumlara bırakılabilir.

• Türkiye’deki ev, arsa veya iş yeri,
• Banka hesaplarındaki para,
• Şirket hisseleri,
• Araçlar ve değerli eşyalar,
• Belirli alacak ve haklar,
• Bir vakıf, dernek veya başka kuruma yapılacak kazandırmalar.

Vasiyetçi ayrıca bir kişiyi mirasçı atayabilir, belirli bir mal vasiyet edebilir veya vasiyetnamenin uygulanmasını takip etmek üzere vasiyeti yerine getirme görevlisi belirleyebilir.

Türkiye’deki Taşınmaz Vasiyetnameyle Yabancıya Bırakılabilir mi?

Türkiye’deki bir taşınmazın yabancı gerçek kişiye vasiyetnameyle bırakılması mümkündür. Ancak ölümden sonra yapılacak tapu işlemlerinde Türk miras ve taşınmaz hukuku uygulanır.

Vasiyet alacaklısının veya atanmış mirasçının yabancı olması hâlinde, taşınmazın bulunduğu bölge ve kişinin vatandaşlığı bakımından yabancıların taşınmaz edinme sınırlamaları ayrıca incelenir.

Taşınmaz yabancının mülkiyetinde tutulmasına uygun değilse vasiyet hakkı ekonomik değere dönüşebilir veya taşınmazın tasfiyesi gerekebilir.

Saklı Paylar Vasiyet Özgürlüğünü Sınırlar mı?

Vasiyetname düzenleyen kişi malvarlığı üzerinde sınırsız tasarruf yetkisine sahip olmayabilir. Türk hukukunda bazı yakın mirasçılar saklı paylı mirasçı olarak korunur.

Vasiyetname saklı payları ihlal ediyorsa saklı paylı mirasçılar tenkis davası açabilir. Bu durumda vasiyetnamenin tamamı değil, tasarruf edilebilir kısmı aşan kazandırmalar kanuni sınıra indirilebilir.

Bu nedenle Türkiye’de eşi, çocukları veya diğer saklı paylı mirasçıları bulunan yabancının vasiyetname hazırlamadan önce miras paylarını hesaplatması önemlidir.

Yabancı Ülkede Hazırlanan Vasiyetname Türkiye’de Geçerli Olur mu?

Yabancı ülkede hazırlanan vasiyetnamenin Türkiye’de geçerli olması mümkündür. Ölüme bağlı tasarrufun şekli bakımından vasiyetnamenin düzenlendiği ülke hukuku, mirasa uygulanacak hukuk veya ölen kişinin millî hukuku dikkate alınabilir.

Yabancı vasiyetnamenin Türkiye’de kullanılabilmesi için belgenin niteliğine göre şu işlemler gerekebilir:

• Vasiyetnamenin aslının veya onaylı örneğinin temin edilmesi,
• Apostil veya konsolosluk tasdikinin tamamlanması,
• Yeminli Türkçe tercüme ve noter onayı,
• Vasiyetnamenin Türk mahkemesinde açılması ve ilgililere bildirilmesi,
• Gerekli durumlarda tanıma veya vasiyetnamenin yerine getirilmesi davası.

Yabancı ülkedeki noter veya mahkeme belgesinin Türkiye’de kendiliğinden tapu devri sağlaması beklenmemelidir.

Vasiyetname Ölümden Sonra Nasıl Uygulanır?

Vasiyetnameyi elinde bulunduran kişinin, mirasbırakanın ölümünü öğrendikten sonra belgeyi gecikmeden sulh hukuk mahkemesine teslim etmesi gerekir.

Mahkeme vasiyetnameyi açar ve bilinen mirasçılarla diğer ilgililere bildirir. Vasiyetnamenin açılması, belgenin bütün hükümlerinin kesin olarak geçerli olduğu anlamına gelmez.

Ehliyetsizlik, şekil eksikliği, aldatma, korkutma veya hukuka aykırı içerik bulunduğu ileri sürülüyorsa vasiyetnamenin iptali talep edilebilir. Saklı pay ihlali varsa tenkis davası gündeme gelebilir.

Vasiyetname Değiştirilebilir veya İptal Edilebilir mi?

Vasiyetçi hayatta ve ehliyetli olduğu sürece vasiyetnamesini tamamen veya kısmen değiştirebilir. Yeni bir vasiyetname düzenleyebilir, önceki belgeyi yok edebilir veya vasiyet ettiği mal üzerinde sonradan tasarrufta bulunabilir.

Birden fazla vasiyetname bulunması hâlinde belgelerin tarihleri ve hükümlerinin birbiriyle uyumu incelenir. Sonraki vasiyetname, önceki belgeyi açıkça kaldırabilir veya yalnızca çelişen hükümler bakımından etkisiz hâle getirebilir.

Vasiyetname Hazırlamadan Önce Kontrol Edilecekler

• Vasiyetçinin vatandaşlığı ve ehliyet şartları,
• Türkiye ve yurt dışındaki malvarlığının kapsamı,
• Saklı paylı mirasçıların bulunup bulunmadığı,
• Taşınmazların güncel tapu bilgileri,
• Lehtarların kimlik ve iletişim bilgileri,
• Yabancı isimlerin belgelerde aynı şekilde yazılması,
• Önceki vasiyetnamelerin bulunup bulunmadığı.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancının Türkiye’de ikamet izni olmadan vasiyetname düzenlemesi mümkün mü?

Evet. İkamet izni sahibi olmak vasiyetname düzenlemenin zorunlu şartı değildir.

Türkçe bilmeyen yabancı noterde vasiyetname yapabilir mi?

Evet. İşlemin anlaşılabilmesi için yeminli tercüman kullanılabilir.

Bilgisayarda yazılan vasiyetname geçerli midir?

Yalnızca imzalanmış bilgisayar çıktısı, el yazılı vasiyetname sayılmaz. Noterde resmî vasiyetnameye dönüştürülmesi gerekir.

Yabancı kişi bütün mirasını istediği kişiye bırakabilir mi?

Saklı paylı mirasçılar bulunuyorsa tasarruf özgürlüğü sınırlanabilir. Saklı payı aşan kazandırmalar tenkis davasına konu olabilir.

Yurt dışında hazırlanan vasiyetname Türkiye’de kullanılabilir mi?

Evet. Ancak şekil, ehliyet, apostil, tercüme ve mahkeme işlemleri bakımından geçerliliği ayrıca incelenmelidir.

Vasiyetname hazırlandıktan sonra değiştirilebilir mi?

Evet. Vasiyetçi hayattayken ve gerekli ehliyete sahipken vasiyetnamesini değiştirebilir veya tamamen kaldırabilir.

Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Vasiyetnamenin geçerliliği; vasiyetçinin vatandaşlığına, düzenleme tarihindeki ehliyetine, belgenin şekline, saklı paylara ve malvarlığının bulunduğu ülkeye göre değerlendirilmelidir.