Yabancılar İçin Türk Vatandaşlığı Kazanma Yolları

Yabancılar için Türk vatandaşlığı kazanma yolları tek bir başvuru türünden oluşmaz. Kişinin Türk anne veya babayla bağı, Türkiye’deki ikamet süresi, evliliği, yaptığı yatırım ve daha önce Türk vatandaşı olup olmadığı kullanılabilecek hukuki yolu değiştirir. Türk Vatandaşlığı Alan Yabancıların Hakları ve Yükümlülükleri içeriği, bu aşamayla bağlantılı diğer hukuki noktaları açıklar.

Bu nedenle vatandaşlık başvurusu hazırlanmadan önce “Hangi belgeler gerekir?” sorusundan önce “Kişi hangi vatandaşlık yolunun şartlarını taşıyor?” sorusu cevaplanmalıdır. Yanlış başvuru türü seçilmesi, uzun süren ikamet veya yatırım yapılmış olsa bile dosyanın olumsuz sonuçlanmasına neden olabilir. Bu konuyla bağlantılı olarak Vatandaşlık Hukuku başlıklı içeriği de inceleyebilirsiniz.

Önce Vatandaşlık Başvurusu mu, Vatandaşlık Tespiti mi?

Türk anne veya babadan doğan bir kişi, bazı durumlarda sonradan vatandaşlık başvurusu yapacak bir yabancı değil, doğumdan itibaren Türk vatandaşı olabilir. Kişinin yabancı ülkede doğmuş veya yıllarca yabancı pasaport kullanmış olması bu ihtimali tek başına ortadan kaldırmaz.

Bu nedenle Türk vatandaşı anne, baba veya geçmiş aile kayıtları bulunan kişilerde önce soybağı ve nüfus kayıtları incelenmelidir. Mevcut vatandaşlığın tespiti mümkünken genel veya yatırım yoluyla başvuru yapılması doğru olmayabilir.

Vatandaşlık Yollarının Kısa Karşılaştırması

1. Soybağı Yoluyla Türk Vatandaşlığı

Doğum anında anne veya babadan birinin Türk vatandaşı olması, çocuğun soybağı yoluyla Türk vatandaşlığını kazanması için yeterli olabilir. Diğer ebeveynin yabancı olması buna engel değildir.

Yurt dışında doğan ve Türk nüfus kayıtlarına zamanında bildirilmeyen kişiler bakımından doğum, evlilik, tanıma veya babalık kararları üzerinden vatandaşlık tespiti yapılabilir. Belgelerde isim ve tarih farklılığı bulunuyorsa denklik ve kayıt düzeltme işlemleri gerekebilir.

2. Genel Yolla Türk Vatandaşlığı

Türkiye’de uzun süredir yaşayan yabancılar, gerekli şartları taşımaları hâlinde genel yolla vatandaşlık başvurusu yapabilir. Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet edilmesi temel şartlardan biridir. Sürecin ilgili yönü hakkında Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı Başvurusu Şartları sayfasında ayrıntılı bilgi bulunmaktadır.

Bunun yanında başvuru sahibinin:

• Ergin ve ayırt etme gücüne sahip olması,
• Türkiye’ye yerleşme niyetini davranışlarıyla göstermesi,
• Genel sağlık bakımından tehlike oluşturan bir hastalığının bulunmaması,
• İyi ahlak sahibi olması,
• Yeterli düzeyde Türkçe konuşabilmesi,
• Kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçimini sağlayabilmesi,
• Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel hâlinin bulunmaması

gerekir.

Beş yıllık ikamet süresinin tamamlanması vatandaşlığı otomatik hâle getirmez. Yurt dışında geçirilen süreler, ikamet izninin türü ve Türkiye’ye yerleşme niyetini göstermeyen durumlar ayrıca değerlendirilir.

3. Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı

Türk vatandaşıyla evlenmek doğrudan vatandaşlık kazandırmaz. Başvuru yapılabilmesi için evliliğin en az üç yıldır devam etmesi gerekir.

Başvuru sırasında eşlerin aile birliği içinde yaşaması, evlilik birliğiyle bağdaşmayacak faaliyetlerde bulunmaması ve başvuru sahibi hakkında millî güvenlik veya kamu düzeni engeli olmaması aranır.

Makamlar evliliğin yalnızca vatandaşlık kazanmak amacıyla yapılıp yapılmadığını araştırabilir. Ortak adres, birlikte yaşam, aile ilişkileri ve eşlerin birbirleri hakkındaki bilgileri bu incelemede önem taşır.

4. Yatırım Yoluyla İstisnai Vatandaşlık

Belirlenen ekonomik yatırım şartlarından birini karşılayan yabancılar istisnai vatandaşlık kapsamında değerlendirilebilir. En çok bilinen yöntem, en az 400.000 ABD doları tutarında uygun gayrimenkul satın alınması ve tapuya üç yıl satmama şerhi konulmasıdır. Ayrıca Gayrimenkul Satın Alarak Türk Vatandaşlığı Alma Süreci konusunda açıklanan hususlar somut olayla birlikte değerlendirilmelidir.

Diğer seçenekler arasında belirlenen tutarda sabit sermaye yatırımı, banka mevduatı, devlet borçlanma aracı, yatırım fonu veya bireysel emeklilik yatırımı ile en az 50 kişilik istihdam oluşturulması bulunur.

Yatırımın yapılması tek başına yeterli değildir. Önce ilgili kurumdan uygunluk belgesi alınır, ardından yatırımcıya uygun kısa dönem ikamet izni ve vatandaşlık başvurusu aşamaları tamamlanır.

5. Diğer İstisnai Vatandaşlık Hâlleri

İstisnai vatandaşlık yalnızca yatırımcılara özgü değildir. Türkiye’ye sanayi tesisi getiren veya bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel ya da sanatsal alanlarda olağanüstü hizmeti bulunan kişiler de yetkili makamlarca bu kapsamda değerlendirilebilir.

Ayrıca vatandaşlığa alınması zaruri görülen kişiler ile göçmen olarak kabul edilen kişiler için de istisnai usul gündeme gelebilir. Bu yol kişinin tek taraflı talebiyle doğan mutlak bir hak değildir.

6. Evlat Edinilme Yoluyla Vatandaşlık

Bir Türk vatandaşı tarafından evlat edinilen ergin olmayan yabancı çocuk, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmaması şartıyla Türk vatandaşlığını kazanabilir.

Evlat edinme kararının yabancı ülkede verilmiş olması hâlinde kararın Türkiye’de geçerliliği, kesinleşmesi ve nüfus kayıtlarına işlenmesi ayrıca değerlendirilmelidir.

7. Türk Vatandaşlığının Yeniden Kazanılması

Daha önce Türk vatandaşı olan kişiler, vatandaşlığı hangi nedenle kaybettiklerine göre ikamet şartlı veya ikamet şartı aranmaksızın yeniden kazanma başvurusu yapabilir.

Çıkma izniyle vatandaşlıktan ayrılanlar, anne veya babalarına bağlı olarak vatandaşlığı kaybedenler ve kanunda belirtilen diğer eski vatandaşlar bakımından farklı kurallar uygulanır. Bu nedenle eski nüfus kayıtları ve vatandaşlığın kayıp nedeni araştırılmalıdır.

Mavi Kart sahibi olmak, kişinin hâlen Türk vatandaşı olduğu anlamına gelmez. Ancak bu statüdeki kişiler yeniden kazanma hükümlerinden yararlanabilecek gruplar arasında bulunabilir.

Başvuru Nereye Yapılır?

Vatandaşlık başvuruları Türkiye’de yerleşim yerinin bulunduğu valiliğe, uygulamada İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne yapılır. Yurt dışındaki başvurular Türk dış temsilciliklerine sunulur.

Başvuru, işlemin türüne göre şahsen veya vatandaşlık hakkının kullanılmasına ilişkin özel vekâletnameyle yapılabilir. Parmak izi veya kişisel görüşme gereken durumlarda başvuru sahibinin bizzat bulunması gerekir. Posta yoluyla vatandaşlık başvurusu kabul edilmez.

Başvurularda Ortak Olarak İstenen Belgeler

Belge listesi vatandaşlık yoluna göre değişmekle birlikte dosyalarda genellikle şu kayıtlar bulunur:

• Başvuru türüne uygun VAT formu,
• Pasaport ve noter onaylı Türkçe tercümesi,
• Doğum ve medeni hâl belgesi,
• Aile bağlarını gösteren kayıtlar,
• İkamet izni ve adres bilgileri,
• Biyometrik fotoğraf,
• Adli sicil veya kesinleşmiş mahkeme kararları,
• Başvuru hizmet bedeli makbuzu,
• Başvuru yoluna özgü ek belgeler.

Yabancı belgeler için apostil veya konsolosluk tasdiki ve noter onaylı Türkçe tercüme gerekebilir. Pasaport, doğum ve evlilik kayıtlarındaki isim farklılıkları başvurudan önce giderilmelidir.

Şartları Taşımak Vatandaşlığı Garanti Eder mi?

Hayır. Kanunda sayılan şartların yerine getirilmesi, başvuru sahibine vatandaşlığın mutlaka verileceği yönünde mutlak bir hak sağlamaz.

Yetkili makamlar başvuru sahibini millî güvenlik, kamu düzeni, belgelerin doğruluğu ve başvuru türüne özgü koşullar bakımından inceler. Yalan beyan veya önemli bir bilginin gizlenmesi, başvurunun reddine ve sonradan verilen vatandaşlık kararının iptaline yol açabilir.

Hangi Yolun Uygun Olduğu Nasıl Belirlenir?

• Türk anne veya baba varsa önce soybağı araştırılmalıdır.
• Uzun süreli yasal ikamet varsa genel başvuru şartları incelenmelidir.
• Türk vatandaşıyla üç yıldan uzun evlilik varsa evlilik yolu değerlendirilmelidir.
• Yatırım planlanıyorsa işlem yapılmadan önce yatırım uygunluğu kontrol edilmelidir.
• Önceden Türk vatandaşlığı varsa yeniden kazanma yolu araştırılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye’de ev satın almak doğrudan vatandaşlık sağlar mı?

Hayır. Taşınmazın güncel yatırım sınırını ve diğer uygunluk şartlarını karşılaması, ikamet ve vatandaşlık başvurularının da olumlu sonuçlanması gerekir.

Türk vatandaşıyla evlenen yabancı hemen vatandaş olur mu?

Hayır. Evliliğin en az üç yıldır devam etmesi ve kanundaki diğer şartların sağlanması gerekir.

Beş yıl Türkiye’de yaşayan herkes vatandaş olabilir mi?

Hayır. İkamet süresinin yanında Türkçe, gelir, iyi ahlak, yerleşme niyeti ve güvenlik şartları da değerlendirilir.

Türk babadan doğan yabancı pasaportlu kişi başvuru yapmak zorunda mı?

Kişi doğumdan itibaren Türk vatandaşı olabilir. Önce soybağı ve vatandaşlık tespiti yapılmalıdır.

Vatandaşlık başvurusu vekâletnameyle yapılabilir mi?

Bazı başvurular özel vekâletnameyle yapılabilir. Parmak izi veya kişisel görüşme gereken işlemlerde şahsen katılım zorunludur.

Başvuru şartlarının tamamlanması kabulü garanti eder mi?

Hayır. Vatandaşlık kazanılması yetkili makamın incelemesi ve kararıyla mümkündür.

Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Uygun vatandaşlık yolu; kişinin soybağına, ikamet geçmişine, medeni hâline, önceki vatandaşlık kayıtlarına ve yatırım durumuna göre belirlenmelidir.